Luns 6, Febreiro 2023
Botabamos de menos na cultura galega, tan de letras e tan popular ao mesmo tempo, un baño de realismo máxico, para facer posible que na Galicia das vindeiras décadas cohabitasen o home ilustrado e o homo videns. E pensamos: por que non un cine galego?  Por que non unha televisión galega? [Un artigo de Luís Álvarez Pousa]
Os datos ofrecidos por Eurostat o 31 de xaneiro de 2023 do crecemento da Unión Europea en 2022, postos en comparación cos datos previos coñecidos de 2021 e 2020, ofrecen unha visión realista da situación na que nos atopamos na recuperación post-covid en termos de PIB. [Un artigo de Albino Prada]

Segunda onda de gobernos progresistas en América Latina

Despois do ciclo de gobernos progresistas (2002-2014) e do retorno dos gobernos conservadores (2015-2019), América Latina arrinca 2023 con máis incertezas que certezas e máis desafíos que consensos, cunha segunda onda de gobernos progresistas moi distinta á anterior e nun contexto moito máis complexo. [Un artigo de Palmira Chavero]

O auxe dos totalitarismos

Hai evidencias suficientes para poder afirmar con fundamento que graves sucesos ocorridos nos derradeiros anos como, por caso o asalto ao Capitolio en Washington (xaneiro 2021), a invasión rusa de Ucraína (febreiro 2022) e o asalto aos tres poderes en Brasilia (xaneiro 2023) responden a unha mesma estratexia internacional? Non teñen, por caso, relevantes puntos de coincidencia? Non supoñen no fondo, unha manifestación clara do auxe dos totalitarismos no mundo? Preguntas ás que responde este artigo de Manoel Barbeitos.

As eólicas e “As bestas”

A prensa dá conta da acelerada tramitación administrativa coa que o goberno de Rueda pretende subsanar neste ano electoral o retraso que ao seu ver leva en Galicia o proceso das licenzas eólicas. Anúncianse manifestacións en contra do modelo elixido pola dereita gobernante para rendabilizar os muíños de vento. O articulista contrapón ese modelo ao que outros gobernos europeos veñen xestionando sen tantas concesións ao ‘capitalismo de amiguetes’. [Un artigo de Albino Prada]

[COP 27] Os cumios climáticos acaban en Galicia

O pasado novembro tivo lugar no Exipto a 27º edición do cumio climático anual (a COP 27). Mais o futuro do clima non se xoga só nos cumios da ONU, senón tamén dentro de cada país. En Galicia, o colapso do carbón na xeración eléctrica e a COVID-19 provocaron unha queda das emisións. Mais aínda estamos lonxe dos recortes necesarios para contribuír a non exceder os 1,5⁰C de quecemento global. [Un artigo de Xosé Veiras]

Credo capitalista

O capitalismo favorece a visión do outro como inimigo e a desigualdade no reparto da riqueza, hoxe ata uns límites nunca vistos en séculos. Cada día vemos comparativas do estilo: o 1% máis rico concentra máis riqueza que o 50% máis pobre, a fortuna das 5 persoas máis ricas do mundo equivale ao PIB dos 100 países máis pobres, etc. Unha foto fixa que non deixa de empeorar. [Un artigo de Xurxo Borrazás]

Quen son as bestas?

Acompaña o éxito de "As bestas" (Rodrigo Sorogoyen, 2022) un debate que, de ter o filme menor asistencia e recepción crítica seguramente non acadaría igual repercusión e virulencia. Este debate céntrase en dous aspectos: un, o que apunta ao tratamento tanto do idioma galego como das características dos habitantes do noso rural; dous, o que cuestiona a auténtica valía estética do filme. Dous aspectos que non están de todo separados. [Un artigo de Miguel Vázquez Freire]

Fuxan, aló lonxe

1972, nun certame en Mondoñedo e coa canción “Fuxan os ventos” triunfa Folk 72, un grupo lugués cuxo xermolo viña igualmente dunha misa, a devandita radiofónica. O éxito dálles transcendencia pública, consolidada o ano seguinte ao gañaren o Festival “Ría de Ares”, co que superan a dimensión local e provincial. [Un artigo de Xosé M. González]

Daqueles pos, estes lodos

Non se trata só dunha puntual e reiterada acometida das dereitas co obxectivo finalista de recuperar sen perigosos atallos o poder perdido. O de agora ten todas as trazas de materializar o "ata onde faga falta" que verbalizan sen rubor desde o PP e VOX, evidenciando que non teñen límites na súa estratexia compartida. Un ten a sensación de que buscan alterar a arquitectura da nosa democracia. [Un artigo de Luís Álvarez Pousa] 

[Entrevista] Xabier Vázquez Pumariño, biólogo e consultor ambiental

Xabier Vázquez Pumariño traballa desde hai tres décadas na conservación de especies ameazadas, no seguimento da fauna e flora, en procesos ecosistémicos, implantación de programas de sostibilidade e avaliación de proxectos. Exerce, ademais, como consultor ambiental en eidos como os da ornitoloxía, o desenvolvemento sostible e a cooperación, tanto entre nós como en diferentes países latinoamericanos. [Por Manoel Barbeitos]

Da IA e do galego-portugués

Estas notas para Tempos Novos teñen como base unha visita á exposición More than human que ofrece Afundación sobre a intelixencia artificial na súa sede da Coruña. Acompañei a ela dúas damas, con formación de Letras, interesadas en canto sexa novidade tecnolóxica que as poida afectar. Unímonos a un grupo de catro señoras xubiladas, con profesións diversas, que ían da fotografía á medicina. [Por Xavier Alcalá]

Séguenos nas redes

Opinión

“R.M.N.”, o filme que enfoca a Transilvania multiétnica

Transilvania é un enigma, alomenos en certos aspectos e en certas manifestacións; tamén resulta enigmático este filme, encomenzando polo seu propio título (“R.M.N.”), certamente moi escuro. Transilvania non só suscita misterio, senón que ten unha natureza e unha estructura construidas en base a múltiples polos opostos. [Un artigo de Xan Daniel García Rodríguez]

Que tropa, que tempos…, que ventos!

No conto Los vientos –unha mistura de ensaio, ficción e acto de contrición– o premio Nobel de Literatura de 2010, Mario Vargas Llosa, esmérase ao tope tratando de explicarnos as convulsas mudanzas destes tempos tan liviáns, de encefalograma plano e talmente desaclimatados. O autor ilústranos sobre a chegada dunha nova era que, malia avanzar e mellorar inmensamente en moitos aspectos, noutros catapúltanos aos comezos do cuaternario. [Un relato de Xosé Antón Jardón]

A postanimalidade ou a redefinición do suxeito

A chegada da guerra cultural da extrema dereita supón poñer a lingua no foco, convertela, de feito, nun albo prioritario. O cambio da lei de violencia de xénero polo da máis neutra Violencia intrafamiliar na comunidade de Castela e León, a eliminación dos termos “ecofeminismo” ou “ecodependencia” nos programas de estudo da ESO na comunidade de Madrid son indicios deste cambio de rumbo que comeza a fraguar. [Un artigo de Rexina Vega]

Cartas sen selo. As fragancias que nunca esvaecen

Na véspera da Noiteboa –que xa queda tan lonxe– Roberto envioume un whatsapp para felicitarme as festas, e eu respondinlle decontado cunha chamada telefónica. Quería escoitar a súa voz, fascinante e sedutora como a luzada da lúa, tan suave e agradábel como a seda, capaz de apoucar as intemperies e os aconteceres cargosos que tanto infestan estes tempos abruptos, acugulados de estragos..., de mediocridade e confusión. [Un relato de Xosé Antón Jardón]

[Relato] É a caligrafía, babeco!

Despois dunha extensa parola co amigo Antonio, fun cara a caixa do correo para comprobar se había correspondencia. Malia a curta distancia, o percorrido fíxoseme tan eterno que non fun quen de apartar da cabeza o teimudo empeñado do meu amigo aragonés en seguir subsistindo sen móbil e en sentenciar, sen despeitearse, que a palabra Whatsapp nunca atopará acubillo nos dicionarios galegos. [Un relato de Xosé Antón Jardón]

E de novo, “puta”

Outra vez pasa, outra vez temos que escoitar esa palabra que denigra, ese compendio de valores tecidos durante centos e centos de anos de misoxinia patriarcal. As mulleres, sempre baixo sospeita, sempre sexualizadas, sempre reducidas a corpo, a animalidade. Desta vez iso, a animalización, era ben clara, non vaia ser que non entendésemos a mensaxe: “Putas, salid de vuestras madrigueras como conejas”. [Por Rexina Vega]