Mércores 12, Agosto 2020
É evidente que nos últimos anos a rede mudou a nosa sociedade. Non só pola simple chegada de internet, a súa popularización crecente ou o seu salto á ubicuidade dos nosos móbiles, tamén pola fortuna que certas tendencias desta desenvolveron. A aparición de plataformas como Facebook, Twitter, Youtube, Snapchat, Instagram ou Tiktok conseguiu que as persoas usuarias puidesen dar un salto que só dez anos atrás parecía imposíbel: de simples consumidoras pasivas de contidos a creadoras e emisoras cun público potencial de miles de espectadores.Pero afectou todo isto á literatura ou segue a ser a cidade das letras un espazo onde as vellas regras seguen impávidas ante a mudanza social? [Un artigo de Mario Regueira]
Muros foi o concello coruñés cuxo maxisterio sufriu con máis contundencia a represión dos militares sublevados en 1936. Os expedientes de depuración de dúas mestras e de nove mestres resolvéronse coa separación definitiva do ensino. Un destes mestres, Jesús Álvaro López Brenlla, foi asasinado en 1936, e outro dos executados ese mesmo ano foi Rafael Pardo Carmona, acusado de ser un dos dirixentes da resistencia compostelá. O catedrático de Historia da Educación, Narciso de Gabriel, documentou o calvario ao que foron sometidos eses mestres, deténdose neste texto/crónica no sufrido por López Brenlla, o mestre de Louro. [Un artigo de Narciso de Gabriel]

GLOBALIZACIÓN NEOLIBERAL, PANDEMIA GLOBAL

Un pouco antes de que a rapidez da expansión da COVID-19 fose asumida por case tódolos gobernos do mundo, agás casos demenciais -pero non máis ca outras demencias dos mesmos "lideres"-, lembreime de dúas premonicións que tiña formulado moito antes, diante de moi diferentes interlocutores: unha, con alumnos da ESO nos anos 90, a outra cun amigo, Marcial Gondar, nos primeiros anos deste sorpresivo século XXI. Tiñan que ver cos aparición de novos xermolos patóxenos. A primeira foi con motivo dun debate sobre a SIDA. Xa ao final díxenlles aos rapaces: Pois cando escoitedes que a SIDA xa se pode curar, podedes botarvos a tremer, porque estade seguros de que o que virá despois será moito peor. [Un artigo de B. Lourenço Fondevila]

CIDADES (PSOE) SEN PAÍS, GALICIA (PP) SEN CIDADES ?

Sostiña antes das eleccións do domingo 12 xullo, en Tempos Dixital, que o PP de Feijóo podería volver a conseguir a maioría absoluta mesmo con menos votos grazas a un sistema electoral que sobrerepresenta, en relación ao número de votantes, as provincias de Lugo e Ourense fronte a Coruña e Pontevedra en case dez deputados. Pois co 25% dos votos elixen o 38% dos escanos. Xusto onde o PP segue a ter unha fidelidade excepcional. E así foi: volveron conseguir tres deputados máis dos que precisaban (41 sobre 38), ... milagre!: con cincuenta e sete mil votos menos que en 2016. Por se fose pouco, este truco viuse reforzado por ter capturado  nas cinco cidades galegas gobernadas polo PSOE cincuenta mil votos que non recibiran nas últimas municipais do ano pasado. [Un artigo de Albino Prada]

HOLANDA E O CINISMO DAS ELITES EUROPEAS

O ocultismo con que se moven as elites europeas facilita que se dean condutas enormemente hipócritas e que, con demasiada frecuencia, raian na delincuencia. Como proba permítaseme que cite un feito acontecido nas instancias do goberno europeo que reflicte perfectamente este tipo de comportamento. Non hai moitos anos, medios de comunicación franceses de grande credibilidade e prestixio denunciaron que os daquela presidentes da Comisión Europea (o luxemburgués Jean-Claude Juncker) e do Eurogrupo (o holandés Jeroen Dijoselbloem) estaban asesorando a grandes empresas, así como a grandes fortunas francesas, en como trasladar os seus domicilios fiscais a Holanda para así pagar menos impostos. [Un artigo de Manoel Barbeitos]

[ENTREVISTA] ALICIA ESTÉVEZ TORANZO, catedrática de Microbioloxía

Na ciencia e na investigación descansa en boa medida a capacidade da sociedade para afrontar e vencer o poder destrutivo de pandemias como a producida polo coronavirus SARS-CoV-2. E para iso é imprescindible investir en recursos. Velaí outro dos grandes retos aos que nos obriga esta crise global. Para ver en que estadio científico nos encontramos, entrevistamos vía cuestionario a Alicia Estévez Toranzo, catedrática de Microbioloxía da Universidade de Santiago de Compostela, na que tamén é investigadora do Grupo de Patoloxía en Acuicultura. É asimesmo académica da Real Academia Galega de Ciencias e da Real Academia de Farmacia de Galicia.

[LINGUA] DA NORMALIZACIÓN SEN CONFLITO AO CONFLITO SEN NORMALIZACIÓN

Cando en 2005 se constituíu o primeiro goberno galeguista e progresista da Xunta saído directamente do voto popular, algúns pensamos que un novo ciclo se abría na política galega. Craso erro: non se abría, senón que se pechaba. A que estreou un novo ciclo foi a volta ao poder dun Partido Popular liderado por Alberto Núñez Feijóo. Un ciclo novo, tamén, na política lingüística galega. Imos ver. [Un artigo de Henrique Monteagudo]

[INDUSTRIA] DINÁMICA DISOLUTORIA

A sociedade española en xeral, e a galega moi particularmente, xogaron a partida da democracia coas bazas económicas que repartiron na ditadura. Cincuenta anos despois, e ás portas dunhas novas eleccións e tal vez dunha crise, cómpre revisar -en perspectiva global e tamén en razón da última década- como viñemos xogando esa man para entender as nosas opcións de futuro. En particular no referente as políticas industrias ou, como adoitan denominarse na actualidade, de competitividade. [Un artigo de Gonzalo Rodríguez]

O TRUCO DO CONFINAMENTO ELECTORAL PROVINCIAL

Este domingo eliximos 75 deputados para o Parlamento Galego. Pero aínda que cada cidadán ten un voto, non todos os votos terán o mesmo valor para a elección dun deputado. Se todos os votos tivesen o mesmo peso, valesen igual, en 2016 o PP non tería acadado a maioría absoluta. Pois co 48 % dos votos acadou nada menos que o 55 % dos escanos. E moi probablemente cos votos emitidos o vindeiro domingo tampouco o conseguiría. Pero como o actual reparto de deputados por provincia impide que cada voto teña o mesmo valor, a dereita unida é moi probable que volva obter a maioría absoluta de deputados sen ter a mesma maioría nos votos. [Un artigo de Albino Prada]

[COMUNICACIÓN] DOPAXE MEDIÁTICA

Algún medio de comunicación dominante tira da axenda coa que Núñez Feijóo gañou as eleccións do 2009, cando solemnizou os seus mítins cun propagandístico contrato con Galicia que consistía principalmente en sacarnos da crise económica e minguar as cifras das persoas en paro? Ningún. De facelo, caería o pano que oculta a radiografía económica que o profesor Albino Prada describe e argumenta con datos oficiais no TEMPOS NOVOS do mes pasado. En todos os principais indicadores, estamos peor que hai once anos. Malia todo, segue tendo máis alá e máis acá do Padornelo fama de gran xestor. Unha contradición que engorda na medida en que profundamos no proceso de deconstrución ou desmontaxe ao que se entregou en áreas e sectores relacionados co noso estado de benestar, o autogoberno e a democracia. Entón? Algo terá que ver a dopaxe mediática coa que se presentou ás tres convocatorias da última década. [Un artigo de Luís Álvarez Pousa]

BE WATER: ESPELLO DUN POSIBLE FUTURO?

O consumismo feroz está a provocar unha crise ambiental sen precedentes, que se reflicte na degradación do chan, na contaminación e nos efectos negativos do cambio climático. A literatura non é allea a esta emerxencia planetaria, como evidencia Isabel Mociño-González en Narrativas de ficção científica para a infância e a juventude, na que analiza unha serie de textos que alenta a capacidade de pensar de xeito crítico, ético e creativo ante situacións socioambientais que ameazan o futuro do ecosistema global.

O LADO ESCURO DO CORAZÓN

Hai historias que non acaban nunca, e non son precisamente as de amor, que poden rematar cun “quérote bastante” ou con calquera outra frase lapidaria das que a vida conxugal e burguesa nos ten preparadas. As historias de abuso dentro dos límites do fogar viven para sempre nas mentes das vítimas e no silencio dos que calan. Hai escuridades que dan medo e abismos aos que non nos apetece mirar, non vaian habitar en nós. Na novela O libro da filla, Inma López Silva cóllenos pola caluga e asómanos sen piedade a esa negritude que está aí, ao noso carón.

Séguenos nas redes

Opinión

UN TEMPO NOVO PARA GALICIA

Iniciamos un curso político decisivo para Galicia despois do proceso electoral máis anómalo da nosa historia. A dramática e inesperada pandemia mudou as regras do xogo político -incluíndo un adiamento electoral aceptado de boa fe por todas as forzas pero que nunca se producira nin estaba contemplado na lexislación- e determinou que, tras unha campaña condicionada polos rebrotes e unha importante viraxe na psicoloxía colectiva, estas fosen as eleccións con maior abstención (51%) dende as primeiras autonómicas, hai xa 39 anos, en 1981. [Un artigo de Pablo Arangüena]

NON HAI DOCE SEN TRECE (SEGUNDA PARTE)

Ao paso que imos, tan devagar, Galicia tardará centos de anos en alcanzar un goberno alternativo, disposto a frear as desigualdades sociais, blindar e mellorar os servizos públicos básicos e restablecer as súas sinais identitarias, impelendo dinámicas que lle permitan á cidadanía presumir do sentido de pertenza que lle inxecte as doses de ansia necesarias para construír un futuro que, mírese cara onde se mire, non se avista no horizonte. [Por Xosé Antón Jardón]

CATRO ANOS POR DIANTE

O resultado electoral do 12 de xullo foi rotundo e contundente en moitos dos seus aspectos e comprometido para o nacionalismo polo capital político que o electorado deposita nas nosas mans. Ían pasando os días e ía medrando a aceptación da mensaxe do BNG. Isto albiscábase nas olladas de cordialidade da xente, e mesmamente nas enquisas, que sabemos sempre interesadas, que saían á luz. [Un artigo de Mini Rivas Cruz]

PALÉS DE PAPEL HIXIÉNICO

O medo é inimigo da razón. Pode facer que, ante un lume, algúns salten ao baleiro en vez de baixar polas escaleiras, ou que, ante un virus que ataca ao aparato respiratorio, arramplen con todo o papel hixiénico dispoñible, coma se o seu principal temor fora unha ida de ventre explosiva, continua e imparable. Pois ben, nestas eleccións, as galegas elixiron papel hixiénico, palés enteiros, toneladas del. [Un artigo de Elena Cores]

FIN DE PERIPLO

O 12 de Xullo pasou con UP o previsto e un pouco máis, en sorpaso da súa propia decadencia. Foi un fito máis dunha serie ininterrompida de retrocesos en todos os ámbitos e convocatorias dende o 2015, en que tivo apoios  cercanos ao 25%, onde houbo confluencias e/ou existe reinvindicación nacional manifesta, e apenas  próximos ao 15% no resto. Esta deriva  pode ter dúas causas básicas: a primeira, a de traicionaren  os postulados de democracia radical, participación, transparencia e ética;  e a segunda,  a destrución das expectativas sobre o carácter plurinacional do Estado. Esta deriva  pode ter dúas causas básicas: a primeira, a de traicionaren  os postulados de democracia radical, participación, transparencia e ética;  e a segunda,  a destrución das expectativas sobre o carácter plurinacional do Estado. [Un artigo de Carlos Neira Suárez]

EE.UU.

A xulgar polas manifestacións e protestas vistas durante o mes pasado, todo o mundo parece dar por feito que a policía estadounidense é racista, e actúa habitualmente aplicando unha forza extrema e innecesaria que en demasiadas ocasións remata moi mal. Os primeiros convencidos disto parecen ser os propios norteamericanos, cando menos os que participaron nos actos de repulsa pola morte de George Floyd. O que non se sabe moi ben é se eses mesmos manifestantes atribúen a innegable brutalidade policial a unha especie de racismo, conxénito ou inducido, dos policías norteamericanos.[Un artigo de Damián Villalaín]