Sábado 16, Novembro 2019
Días atrás os medios de comunicación nos transmitían diferentes novas sobre Latinoamérica que sendo de moi distinto signo teñen unha mesma raíz: as dificultades e atrancos que atopa a democracia para o seu asentamento nesta rexión. Dificultades que, por caso, se reflicten na difícil situación que nestes intres atravesan dous dos máis significados líderes latinoamericanos: Lula e Morales. En relación ao primeiro chéganos a nova que millóns de cidadáns demócratas en ámbolos dous lados do Atlántico levabamos tempo agardando: a súa posta en liberdade. Ben é certo que se trata dunha liberdade condicionada, pois a resolución definitiva está pendente dos fallos da Corte Suprema do Brasil aos seus recursos de apelación.
Busca un palabras de autoridade que alumeen un diagnóstico do que está pasando en sociedades tan afastadas entre si como Francia, Hong Kong, Ecuador, Chile ou España. Algo que explique o que os medios de comunicación, sempre atentos á mordida, amosan con depurada estética belicista: as protestas de milleiros de xoves e non tanto por causas moi diversas, que acaban en enfrontamentos de suma violencia entre manifestantes e policías.“Non é a subida do Metro, é o pinochetismo que agoniza”, leo e asimilo por se o diagnóstico chileno serve para facelo tamén respecto desas noites de tele e lume que dramatizaron a revolta en Barcelona contra a dura sentenza do procés. Haberá que ver nese escenario os síntomas do “franquismo que agoniza”? Ou acaso mellor: do réxime do 78 que agoniza con el?

ÁS PORTAS DUNHA NOVA CRISE

Resulta moi preocupante que mentres os sinais de que estamos ás portas dunha nova crise son cada vez mais contundentes, altos responsables políticos, tanto españois -todos aspirantes a gobernar logo do 10N- como galegos sigan negando estas evidencias. Resulta moi preocupante, pois parecera que imos cara os mesmos e graves erros que se cometeron nos anos 2008 e 2009 cando, coa crise financeira chamando á porta os gobernos español e galego de turno, seguían repetindo aquilo de que España e Galicia estaban na mellor posición para evitala. E logo pasou o que pasou, que a improvisación e as malas prácticas converteron o que era unha crise financeira nunha grande recesión cos efectos e as consecuencias de todos coñecidos e sufridas.

Entrevista: XOSÉ MANOEL NÚÑEZ SEIXAS, historiador

Pola súa obra Suspiros de España. El nacionalismo español 1808-2018, o historiador galego Xosé Manoel Núñez Seixas vén de recibir o Premio Nacional de Ensaio 2019. O autor forma parte dunha xeración de historiadores que activou unha liña de investigación e pensamento que aporta as claves coas que podermos interpretar os acontecementos que condicionan os procesos de construción identitaria nos que nos autodescubrimos como suxeitos políticos. Chegan esta obra e este premio cando o debate nacionalismo español/nacionalismos periféricos está no seu momento máis quente. Na entrevista que lle concedeu recentemente á revista Tempos Novos quedan perfiladas as ideas/forza do seu pensamento. Como científico e como activista cívico.

O ABANDONO DA ESQUERDA POLA SOCIALDEMOCRACIA

A cambiante posición política tanto do presidente do goberno en funcións, Pedro Sánchez, como dos dirixentes do seu partido (PSOE) en relación a maioría dos problemas políticos de España e, moi especialmente, fronte ao conflito catalán, pon unha vez mais en evidencia o abandono da esquerda pola socialdemocracia española. Embarullados no que se dá en chamar tacticismo son quen de dicir hoxe unha cousa e mañá outra sempre que, aconsellados polos seus asesores que viven colgados das enquisas, lles recomenden o que resulta oportuno declarar nese momento.

LEÑA AO LUME

O realizador Oliver Laxe ben podía reproducir en imaxes, como fai na aplaudida O que arde, o estado de excitación ao que conducen as actitudes temerarias dos políticos que cortan o bacallau en España. Non contentos con facer do 10N un novo día da marmota, que o interino vocacional Pedro Sánchez levou á súa axenda a mesma noite do 28A, volven a Catalunya en son de guerra nas vésperas da sentenza polo Procés, e xa non saben como competir en demostrar quen ten a bandeira máis longa.

ENDESA APAGA O CARBÓN NA CENTRAL DAS PONTES

O 27 de setembro pasado foi unha xornada histórica para a defensa do clima desde o noso país. Por un duplo motivo. Por primeira vez, após décadas de apatía climática, e empurrada pola xente moza, Galicia saiu á rúa para demandar solucións á crise climática global. Ese día, Endesa anunciou que deixa de queimar carbón na térmica das Pontes, a industria do sur da UE que máis contribúe ao cambio climático, xunto coa de Torrevaldaliga Nord, tamén do Grupo Enel.

APRENDER (E GOZAR) DOS CAMBIOS

A miña familia: 3 +1 = 7. As matemáticas non sempre son exactas, as historias non son como nolas contaron e as familias non son necesariamente compostas por papá+mamá+neno(s) e/ou nena(s) descendentes bioloxicamente, branc@s e occidentais todiñ@s. A familia nuclear é radioactiva, diciamos hai anos nas manis feministas. Empezar a romper con ese clixé é un labor urxente da educación e da cultura: o clásico debuxo de papá, mamá, nen@s, casa, coche e can está demasiado vixente no noso imaxinario e no das crianzas.

XOSÉ MARÍA ÁLVAREZ BLÁZQUEZ, O ENSINO E A CULTURA

Cando espertaba en min a inquedanza galeguista, a fins dos anos sesenta, dei en atopar libros de Galaxia, por suposto, pero tamén saídos do prelo das editoriais Monterrei (1950-1967) e Castrelos (1963-1979), con que puiden alimentala, polo que resultaron importantes para a miña sensibilización cultural e diría que mesmo sentimental, que tal foi a índole inicial da miña concienciación. Quizais tamén de boa parte da miña xeración. A política viría despois.

ISTO NON É A MALDITA “OS GOONIES”

Esta obra será coñecida, para moita xente, máis pola serie producida pola cadea británica Channel 4 e logo distribuída a nivel global por unha plataforma de vídeo por demanda, que polo libro de Charles Forsman. Un erro craso! Dous adolescentes –que por sorte saen do atragoante, sobreexposto e repugnante estereotipo da pastelosa Os Goonies– Alyssa e James, en plena busca do seu sitio, do que son e do que queren ser.

RETRANCA CABREADA E MAXIA NEGRA

Adoita asociarse o espírito despreocupado e xoguetón do rock and roll máis básico coa falla de compromiso político ou social nas súas letras. A estas alturas un ten claro que o rock and roll, a música en xeral, non precisa de coartadas ideolóxicas ou obrigacións sociais para cumprir co seu auténtico compromiso co oínte: emocionar, divertir, facer bailar…

BLINDED BY THE LIGTH: BANDAS SONORAS VITAIS

Nos últimos meses, veñen chegando ás salas títulos que apostan por distintas conexións entre música pop-rock e cinema. Achegas desde o biopic como Rocketman (Dexter Fletcher, 2019) ou Bohemian Rhapsody (Bryan Singer, 2018) –recollían a traxectoria de Elton John ou Queen, respectivamente– ou filmes que gustan afondar na importancia da pegada emocional que cancións e melodías deixan na banda sonora de cada quen.

Séguenos nas redes

Opinión

SÍNTOMAS AGÓNICOS

Busca un palabras de autoridade que alumeen un diagnóstico do que está pasando en sociedades tan afastadas entre si como Francia, Hong Kong, Ecuador, Chile ou España. Algo que explique o que os medios de comunicación, sempre atentos á mordida, amosan con depurada estética belicista: as protestas de milleiros de xoves e non tanto por causas moi diversas, que acaban en enfrontamentos de suma violencia entre manifestantes e policías.“Non é a subida do Metro, é o pinochetismo que agoniza”, leo e asimilo por se o diagnóstico chileno serve para facelo tamén respecto desas noites de tele e lume que dramatizaron a revolta en Barcelona contra a dura sentenza do procés. Haberá que ver nese escenario os síntomas do “franquismo que agoniza”? Ou acaso mellor: do réxime do 78 que agoniza con el?

ÁS PORTAS DUNHA NOVA CRISE

Resulta moi preocupante que mentres os sinais de que estamos ás portas dunha nova crise son cada vez mais contundentes, altos responsables políticos, tanto españois -todos aspirantes a gobernar logo do 10N- como galegos sigan negando estas evidencias. Resulta moi preocupante, pois parecera que imos cara os mesmos e graves erros que se cometeron nos anos 2008 e 2009 cando, coa crise financeira chamando á porta os gobernos español e galego de turno, seguían repetindo aquilo de que España e Galicia estaban na mellor posición para evitala. E logo pasou o que pasou, que a improvisación e as malas prácticas converteron o que era unha crise financeira nunha grande recesión cos efectos e as consecuencias de todos coñecidos e sufridas.

O ABANDONO DA ESQUERDA POLA SOCIALDEMOCRACIA

A cambiante posición política tanto do presidente do goberno en funcións, Pedro Sánchez, como dos dirixentes do seu partido (PSOE) en relación a maioría dos problemas políticos de España e, moi especialmente, fronte ao conflito catalán, pon unha vez mais en evidencia o abandono da esquerda pola socialdemocracia española. Embarullados no que se dá en chamar tacticismo son quen de dicir hoxe unha cousa e mañá outra sempre que, aconsellados polos seus asesores que viven colgados das enquisas, lles recomenden o que resulta oportuno declarar nese momento.

O DURO E AS CINCO PESETAS

Parece que, de maior, Pedro Sánchez quere ser Felipe. Pero Felipe tiña máis arte e, ademais, os tempos eran outros. Naquel momento, tratábase de crear un Estado de Benestar que non existía en España, agora trátase de facelo máis pequeno e de crear máis espazos para os negocios privados no seu entorno. Ernst Lluch foi o responsable de universalizar a sanidade, agora do que se trata é de reducir os servizos públicos. Aquela era unha época de estabilidade e optimismo, esta de incerteza e ansiedade.

SISTEMA CRIMINAL

Diante do inferno de lapas que, á maneira dunha nova praga bíblica, ameaza a rexión latinoamericana na que todos coinciden en situar a maior biodiversidade da terra —a Amazonia ocupa sete millóns de quilómetros cadrados a través de nove países—, hai demasiados interesados en poñerse dramáticos sen outro recurso acusatorio que o da bolsonarización. Que o presidente brasileiro Jei Bolsonaro participa do aquelarre non admite dúbidas: deulles vía libre aos que producen "queimas" para eliminar a selva.

SUICIDAS

Andan os medios medindo os pasos dados polos negociadores do PSOE e Unidas Podemos. Inutilmente. A suma de despropósitos encontrados a un lado e a outro da mesa non xustifica en maneira algunha o resultado. O Estado está á deriva, sen un goberno que a deteña. E as esquerdas morden o pó do ciclón da investidura e están como se viñeran de protagonizar o penúltimo duelo en O.K. Corral. Coas dereitas pretas as filas, á espera de novembro, ávidas de poder e con ánimo de revancha.