Luns 20, Setembro 2021
HomeActivismo e Sociedade

Activismo e Sociedade

[XORNADA DE REFLEXIÓN] A GALICIA POSTCOVID

A revista TEMPOS NOVOS e o Concello de Outes convocaron unha xornada de reflexión no Náutico do Freixo na que tomaron parte persoas que desde o activismo, as administracións e a universidade analizan os efectos nos diversos sectores e propoñen alternativas. A xornada abrírona o alcalde dese concello, Manuel González López e o director da publicación, Luís Álvarez Pousa.

A MISTIFICACIÓN DO SUFRIMENTO

Os expertos falan xa dunha nova pandemia, a da saúde mental, para o tempo da postCovid. Estanse a remover todos os marcos nos que, mal que ben, viñemos sostendo a nosa estabilidade emocional e mental. Sometidos, pois, a un estado de sufrimento que altera o noso sistema de percepción. [Un artigo de Miguel Anxo García Álvarez]

LEI TRANS: DEBATE E RUÍDO

No Día da visibilidade Trans, e co proxecto de lei en defensa dos seus dereitos a debate, a ensaísta e activista Carme Adán aporta neste texto unha mirada -comprometida, lúcida- sobre canto está sendo motivo de confrontación entre colectivos vencellados dende sempre ás loitas pola igualdade, tanto en Galicia como no resto do Estado. Abre así espazos de reflexión, necesarios para afrontar con realismo e con xustiza a problemática trans.

[ENTREVISTA] VICENÇ NAVARRO

É un dos científicos sociais españois máis citados do mundo. Seguramente por tratarse dun exhaustivo cultivador do pensamento crítico sobre todo o que vén protagonizando o acontecer que maior incidencia ten na evolución dos modelos de sociedad. O profesor Vicenç Navarro -médico, sociólogo e politólogo- é experto en economía política e políticas públicas. Aceptou falar con TEMPOS NOVOS, nunha entrevista que extractamos aquí, sobre a pandemia sanitaria, a cuestión de máxima actualidade sobre a que vén traballando nos últimos meses. [Unha entrevista de Manoel Barbeitos]

PANDEMIA: ERROS, CULPAS E UCIs NA 3ª ONDA

O día 13 de xaneiro deste 2021, a Xunta de Galicia e o seu comité técnico decidiron recoñecer que no mes de nadal miraran para outro lado coa pandemia. É o que ten contentar a milleiros de votantes irresponsable en troulas e paparotas. Recoñécese que a incidencia da pandemia nos sitúa nunha terceira onda de percorrido descoñecido (ese mesmo día por riba dos trescentos por cen mil habitantes nos derradeiros catorce días, xa moi lonxe do chamado nivel de risco máximo, e no nivel de Alemaña). País este que xa leva dende novembro con colexios, comercio e locais non esenciais pechados; e só permitindo o contacto cunha persoa allea ao núcleo familiar. [Un artigo de Albino Prada]

[ENTREVISTA] ERIC TOUSSAINT, POLITÓLOGO

Profesor de  Ciencia Política nas universidades de Lieja e París VIII, Eric Toussaint é ademais portavoz do CADTM (Comité para a abolición das débedas ilexítimas) e membro do Consello Científico de ATTAC en Francia. Aínda que a distancia, aceptou conversar con TEMPOS NOVOS analizando os desafíos deste tempo pandémico, destapando as estratexias coas que as grandes empresas controlan as decisións gobernamentais, poñendo en solfa as políticas engraxadoras do capitalismo neoliberal ás que se someten organismos internacionais e europeos. E aporta ao tempo alternativas que reequilibrarían o noso deteriorado sistema económico e social de vida e convivencia. Eis un extracto da entrevista que se pode ler completa no número de decembro de TEMPOS NOVOS.

A SEGUNDA ONDA

SI, estamos na segunda onda, pero hai máis infectados que na primeira? É menor a mortalidade?  Son preguntas que só podemos respostar entendendo que na primavera a extensión da enfermidade foi moi forte porque non coñeciamos como se contaxiaba, nin a capacidade de propagarse, nin a súa letalidade, e tampouco o Sistema Sanitario estaba preparado para enfrontarse a algo descoñecido e novo. Por todo iso, o crecemento foi explosivo, un crecemento exponencial moi rápido, que só coas medidas de confinamento de marzo se puido dobrar e facer unha caída tamén rápida, o que en  Epidemioloxía se define como evolución en V investida. [Un artigo de Rafael González García]

COVID-19: RESIDENCIAS INDECENTES, MORTES INDIGNAS

Médicos sen Fronteiras (MSF) ven de facer público o seu informe sobre o desastre sanitario e humanitario das residencias de maiores en España durante a crise do Covid-19 cun título demoledor: “El inaceptable desamparo de los mayores en las residencias durante la COVID-19 en España”. Certo que xa antes puidemos seguir de xeito especialmente preciso o día a día desta vergoña nacional da man do xornalista Manuel Rico e os seus documentados informes, xunto coa contundente análise que no seu momento publicara en infoLibre o doutor Vázquez Vizoso. [Un artigo de Albino Prada]

JESÚS ÁLVARO LÓPEZ BRENLLA: A REPRESIÓN DO MAXISTERIO DE MUROS EN 1936

Muros foi o concello coruñés cuxo maxisterio sufriu con máis contundencia a represión dos militares sublevados en 1936. Os expedientes de depuración de dúas mestras e de nove mestres resolvéronse coa separación definitiva do ensino. Un destes mestres, Jesús Álvaro López Brenlla, foi asasinado en 1936, e outro dos executados ese mesmo ano foi Rafael Pardo Carmona, acusado de ser un dos dirixentes da resistencia compostelá. O catedrático de Historia da Educación, Narciso de Gabriel, documentou o calvario ao que foron sometidos eses mestres, deténdose neste texto/crónica no sufrido por López Brenlla, o mestre de Louro. [Un artigo de Narciso de Gabriel]

GLOBALIZACIÓN NEOLIBERAL, PANDEMIA GLOBAL

Un pouco antes de que a rapidez da expansión da COVID-19 fose asumida por case tódolos gobernos do mundo, agás casos demenciais -pero non máis ca outras demencias dos mesmos "lideres"-, lembreime de dúas premonicións que tiña formulado moito antes, diante de moi diferentes interlocutores: unha, con alumnos da ESO nos anos 90, a outra cun amigo, Marcial Gondar, nos primeiros anos deste sorpresivo século XXI. Tiñan que ver cos aparición de novos xermolos patóxenos. A primeira foi con motivo dun debate sobre a SIDA. Xa ao final díxenlles aos rapaces: Pois cando escoitedes que a SIDA xa se pode curar, podedes botarvos a tremer, porque estade seguros de que o que virá despois será moito peor. [Un artigo de B. Lourenço Fondevila]

O VARADEIRO OKUPA E CONTAMINANTE DE CELEIRO

Os usuarios da praia urbana de Celeiro, na Mariña lucense, non poden beneficiarse da desescalada pandémica coma noutros areais do país. A alcaldía de Viveiro mantén activada a recomendación de non bañarse nela ata que se comprobe que as augas que a cubren non ameazan a saúde das persoas. Xa ocurrira no verán pasado. Nesta ocasión, as sospeitas teñen no varadeiro, que ocupa unha terceira parte desa praia, o seu obxetivo: é un foco de contaminación. Tamén acústica. A Plataforma Pro-Celeiro, que demanda o seu traslado, denunciouno a Portos, que ata o de agora amosou ter oídos xordos. [Un informe de Carlos Montenegro]

ALERTA AMBIENTAL DURANTE O ESTADO DE ALARMA

Un total de 33 organizacións, colectivos e plataformas relacionadas coa defensa da natureza e do medio ambiente denuncian a pretensión do goberno de Núñez Feijóo de aproveitar o estado de alarma, no que están moi limitados os dereitos de reunión e manifestación, para reactivar sen contestación un milleiro de proxectos industriais “especialmente controvertidos”. Esta “alerta ambiental” busca desactivar esa pretensión, que ten un moi alto tufo electoral.

RESIDENCIAS DE MAIORES: DO NEGOCIO CO “APARCAMENTO” NA VELLEZ Á DESINSTITUCIONALIZACIÓN, TRATO HUMANO E EMPREGO DIGNO

Coa crise da COVID 19 e a súa importante incidencia nas residencias de maiores – en Galiza as mortes nos centros representan o 46,5% - púxose en evidencia unha situación á que a Xunta non era allea, malia que deliberadamente ignorase, fosen denuncias ou informes do Concello de Contas: estamos ante un modelo de atención fracasado, sustentado no sobreesforzo e precariedade do seu persoal, maioritariamente feminino. [Un artigo de Paula Vázquez Verao]

CORONAVIRUS E RECORTES NA SANIDADE PÚBLICA GALEGA

A epidemia do coronavirus, ademais dunha ameaza para a saúde da poboación de consecuencias aínda descoñecidas que ten suscitado unha enorme alarma e preocupación social, transformou o Estado nun campo de batalla política na que o Partido Popular, Vox e outros partidos da dereita están a utilizar todas as armas posibles para desgastar a xestión do Goberno. [Un artigo de Manuel Martín, médico e membro da Asociación Galega para a Defensa da Sanidade Pública]

[COVID-19] SAÚDE PÚBLICA, SISTÉMICA E XEOPOLÍTICA

A eclosión da epidemia dun novo coronavirus con epicentro na cidade chinesa de Wuhan, provincia de Hubei, alertou ao mundo enteiro, sacudiu os cimentos da China e abriu novas incertezas sobre o futuro da economía global e a propia estabilidade social e política chinesas. Ao maxín viñeron as imaxes do anterior episodio similar de 2002-2003, con foco na provincia de Guangdong. A alarma agrandouse á vista da enorme progresión dos contaxiados, que rapidamente foron detectados por todo o territorio da China e varias ducias de países, se ben a mortandade confirmouse como menor. Aínda así, cóntase que serán superadas con creces as cifras da crise do SARS. [Un artigo de Xulio Ríos, director do Observatorio de la Política China]

ENDESA APAGA O CARBÓN NA CENTRAL DAS PONTES

O 27 de setembro pasado foi unha xornada histórica para a defensa do clima desde o noso país. Por un duplo motivo. Por primeira vez, após décadas de apatía climática, e empurrada pola xente moza, Galicia saiu á rúa para demandar solucións á crise climática global. Ese día, Endesa anunciou que deixa de queimar carbón na térmica das Pontes, a industria do sur da UE que máis contribúe ao cambio climático, xunto coa de Torrevaldaliga Nord, tamén do Grupo Enel.

ELISA E MARCELA, CO CRISTAL DO FEMINISMO

E se, ao final, a historia de Marcela e Elisa se explicase, cando menos parcialmente, desde o feminismo? Velaí a pregunta que se fai o profesor Narciso de Gabriel, o investigador que lle deu razón de ser e visualidade a esa historia coa publicación de Elisa e Marcela. Amigas e amantes (Xerais, 2019) da que extraeron material teatral as actrices do grupo A Panadaría e material cinematográfico a directora Isabel Coixet (competindo na sección oficial da última Berlinale).

Entrevista: María Xosé Queizán

Se fose preciso argumentar que hai unha discriminación patente contra as mulleres, chegaría con percorrer a biografía dunha das máis grandes que ten dado Galiza, María Xosé Queizán: novelista, ensaísta, profesora, lingüista, poeta, dramaturga, articulista, actriz, editora, conferenciante... A súa obra publicada é inxente. Este é un extracto da entrevista publicada no número 250, de marzo do 2018, da revista TEMPOS NOVOS.

Entrevista: Michèle Matterlat

Nas facultades de Xornalismo dos anos setenta e oitenta falábase moito dos impactantes traballos de Armand Mattelart. Moito menos dos textos da súa compañeira, pero tamén. Michèle Mattelart publicou en 1977 A cultura da opresión feminina e, en 1982, Mulleres e industrias culturais, libro no que defende que os medios están condicionados histórica e socialmente, e que a súa función responde ás necesidades dun sistema de poder. Trinta e cinco anos despois, no marco do primeiro congreso internacional de comunicación organizado por investigadores galegos integrados en Agacom, advirte dos efectos sobresaturantes dos medios. Denuncia o ambiente “sexista”, e propón obviar o “presentismo” mediático coa lectura de ensaios e a práctica da reflexión. “Hai que evitar os medios que te poden saturar”, postula, e situarse “nos intersticios da globalización sen vendermos a alma”. Este é un extracto da entrevista realizada por Luís Villamor para o número 249, do mes de febreiro de 2018, para a revista TEMPOS NOVOS

Furia destrutiva e desidia política

Un mes despois dos lumes que arrasaron Galicia facémonos varias preguntas co obxectivo de acadar respostas. Ollamos cara o veciño Portugal, que vén de sufrir tráxicos incendios, da man do experto Edelmiro López Iglesias e a análise de Xabobe Feijoo Lamas, responsable de desenvolvemento rural do sindicato Unións Agrarias. Pero tamén indagamos noutras políticas forestais, como a vasca, coa axuda de Carlos Uriagereka, xefe do Servizo de Montes na Deputación foral de Bizkaia. Unha análise de varias páxinas para entender as circunstancias do que aquí ocorreu e albiscar se cadra as solucións aos que foron algúns dos días máis negros de Galicia. Podédela atopar no número de Tempos Novos deste mes de novembro, que xa está nos quioscos.