Víctor Fernández Freixanes, pontevedrés nacido en 1951, foi e é todo na cultura galega: intelectual, xornalista, divulgador, novelista e editor, é unha das persoas máis influentes nos discursos da reconstrución da Galicia posfranquista e un visionario dos camiños da literatura e a arte galegas no cambio de século. Capaz de conectar coas xeracións máis novas, toda unha vaga de escritoras e xornalistas recoñecémolo entre os nosos autores de referencia e unha voz crítica indispensábel nunha análise realista, mais nunca pesimista, da nosa cultura. Vén de rematar un ciclo como Presidente da Real Academia Galega e fala de descomprimirse pouco a pouco para saír de novo á superficie da actualidade e o activismo, mais, de cando en vez, comparte o seu escafandro.
Es de texto ou de audio?
De texto.
En cantos grupos de whatsapp participas?
Temos un grupo de irmáns e familia, outro de vellos amigos da adolescencia pontevedresa e, ata agora, o grupo de compañeiros e compañeiras da anterior executiva da RAG. Non ando nas redes.
Existe realmente ese suposto grupo de whatsapp formado por académicos da RAG para comentar a actualidade cultural galega e que responde á premisa “o que se di no grupo queda no grupo”?
Que eu saiba non.
Que é o que fai esmendrellarse de risa a Víctor F. Freixanes?
Non son moi de esmendrellarme de risa. Algunha vez cos meus irmáns, repasando recordos da familia…
A última vez que dixeches “quérote”?
Todos os días. Son unha persoa moi afortunada.
A última vez que quixeches queimar un contedor?
Nunca pensei tal cousa.
Esa vez que dixeches “terra trágame”.
Varias veces. Sobre todo cando era máis novo. Ás veces pérdete a espontaneidade, e non faltan ocasións para meter a pata.
Esa vez que te sentiches verdadeiramente frustrado, maltratado, indignado.
Pois non teño esa sensación. En calquera caso, as frustracións forman parte da vida. Non todo sae como ti queres.
Que música hai na túa lista de reprodución?
Gústame o jazz e a clásica. Nomes? Bill Evans no piano. Abe Rábade entre os galegos. Piazzolla. Rachmaninof. Satie. Philipe Glass. O gregoriano. As óperas de Puccini… Tina Turner… Son un señor maior.
Que consideras politicamente irrenunciábel?
A liberdade. A democracia.
Desas túas novelas que nos ensinaron a amar a literatura galega a toda unha xeración, con cal quedas ti?
Cada unha ten a súa historia e a súa aprendizaxe, porque detrás de cada libro hai un mundo de descubertas e coñecementos. Postos a escoller, a primeira: O Triángulo inscrito na Circunferencia. Pero tamén A cidade dos Césares, e unha noveliña breve que distribuín hai pouco entre os meus amigos: Asalto ao tren da Portela. Todas me deron moitas gratificacións. Tamén os libros de xornalismo: Unha ducia de galegos.
Se puideras volver comezar…?
Sería músico.
Ese artigo, crónica ou reportaxe que aínda soñas con poder escribir?
Hai tempo que levo na cabeza varias cousas. Algunhas quedaron vellas. Outras seguen vivas: unha novela que recrease o mundo dos galegos en Buenos Aires. A emigración é a gran épica dos galegos…
Neste mundo aparentemente sobreinformado pero ao tempo tremendamente enganado, cal é o xornalismo posíbel?
O da credibilidade e a honestidade. Sen grupos de presión. Sen parroquias. Un xornalismo ao servizo da cidadanía libre. Aínda que isto esixe tamén unha audiencia libre, informada, esixente… Vivimos afogados no ruído.
Esa faceta túa da que te sentes especialmente orgulloso é…?
Mellor que o digan os demais.
Ese libro que recomendas sempre.
Moitos. Todo Otero Pedrayo. O Percival de Ferrín. As Cousas de Castelao. Alejo Carpentier. Ernesto Sábato. A montaña máxica de Thomas Man. Manhattan Transfer de Jonh dos Passos. Dostoievsky. Jorge Amado. A divina comedia de Dante (traducida por Darío Xohan Cabana)…
Como expresidente da RAG, aspiras a...?
Descomprensión. Un consello do meu amigo Torres Queiruga.
Que quería ser de maior o Víctor neno que xogaba nas rúas de Pontevedra?
Moitas cousas ao mesmo tempo. Demasiadas. Se cadra por iso acabei no xornalismo e escribindo ficción literaria. Cando escribes vives moitas vidas.
Cando botas a ollada atrás e revisas a túa impresionante traxectoria, que ves?
Que a vida pasa moi á présa. Non tes tempo de nada
