No edificio do meu amigo Manu hai dúas veciñas que viñeron de fóra. Unha chegou de Estados Unidos. A outra, de América do Sur. Non chegaron polo mesmo, nin viven igual. Pero hai algo que as une: viven aquí. O problema é que ás veces iso non basta para ser “de aquí”. Hai quen decide que ser dun sitio non é vivir nel, nin traballar, nin pagar impostos, nin aprender o idioma, nin ter fillos. Ser dun sitio, din algúns, é outra cousa máis esotérica. Algo que un leva no ADN, como o amor polas croquetas caseiras ou a afección aos atascos coa radio posta.
A veciña suramericana pártese o lombo en dous traballos, ás veces tres, e aínda que adoita ir xusta, ten seguro sanitario privado para a súa familia, polo si ou polo non. Xa lle soltaron varias veces frases sobre migrantes que veñen “só pedir”, di ela. Coma se traballar, pagar impostos e cotizar fose “pedir”. Os seus fillos van ao instituto de aquí á beira, sábense o nome de todas as prazas e participan nas actividades do barrio coa alegría de quen se empeñou en pertencer. O único que non conseguiron aínda é durmir tranquilos: ela confesoulle ao meu amigo o outro día que ten medo polo que escoita pola tele, o que le na prensa: ese murmurio que empeza con “eu non son racista, pero…” e termina sempre igual.
Neste país sóbrannos malos patriotas e fáltannos bos veciños.
A outra veciña, pasa aquí a metade do ano desde hai quince. Tempo no que só aprendeu a dicir ola, paella, cervexa e as partes do corpo-nin falta que lle fai saber máis, parece, xa que a súa lingua fálase máis que a nosa, como sempre di-. Ás veces, Manu pregúntase que lle gusta tanto de España coa mala sorte que sempre tivo aquí. Esa mala sorte que lle impediu aprender quen foi Ravachol, pero fíxolle coñecer de primeira man todos os hospitais públicos de Galicia. Así, entre visita e visita médica, véselle pouco, e cando se lle ve, sempre está de volta de todo. No portal, cando se cruzan, as dúas sorrín. Pero só unha delas baixa a cabeza cando se fala de inmigración.
Neste país sóbrannos malos patriotas e fáltannos bos veciños. Sóbrannos bandeiras e fáltannos mans tendidas. Sóbrannos teorías sobre “o colapso do sistema” e fáltannos ollos abertos para ver quen pon o ombreiro de verdade e quen só vén quitarse o abrigo.
Porque o que a algúns lles molesta non é que veña xente de fóra, o que lles molesta é a pobreza. Porque para algúns se se chama Smith e toma cervexas nunha terraza, é “o inglés”, se se chama Juana Patricia e limpa oficinas de madrugada, é “inmigrante” e se se chama Mamadou e dorme nunha habitación compartida nunha pensión tras 18 horas repartindo paquetes, é directamente un problema.
