Hai un déficit de 20.000 vivendas en Galicia, os alugueres subiron máis do 80% en dez anos e un de cada catro fogares sofre algún indicador de exclusión habitacional. Os datos son coñecidos. O que non se di é por que ninguén resolve nada.
Primeira verdade incómoda, a clase política non ten incentivos para solucionar a crise da vivenda. Os propietarios de inmobles son maioría entre os votantes de mediana e terceira idade. A suba de prezos non lles prexudica, benefícialles. Calquera medida que baixe o valor dos activos inmobiliarios é electoralmente suicida. Así que os gobernos de todos os signos anuncian plans, aproban avais e inauguran pilotos, mentres o problema empeora.
Segunda verdade incómoda, o aluguer turístico non é un problema de plataformas, é un problema de propietarios galegos que prefiren 1.500 euros ao mes de Airbnb a 500 de aluguer residencial cun inquilino con dereitos. Mentres a fiscalidade non equipare radicalmente ambas as opcións, non hai regulación que funcione. Os concellos piden competencias á Xunta, a Xunta pide marco ao Estado, o Estado negocia coa industria turística. O inquilino espera.
Terceira verdade incómoda, os fondos europeos de rehabilitación existen e non se executan. Non por falta de proxectos, senón por falta de capacidade técnica e administrativa para tramitalos. Comunidades autónomas devolven fondos sen gastar mentres listas de espera para reformas enerxéticas superan os dous anos. É un escándalo silencioso que non sae nos informativos porque non ten cara nin culpable fácil.
Cuarta, España ten o parque de vivenda pública máis pequeno de Europa occidental, arredor do 2%. Austria ou Dinamarca superan o 25%. Esa diferenza non é ideolóxica, é o resultado de décadas de decisión consciente de deixar o mercado en mans privadas e chamarlle política de vivenda aos avais hipotecarios. Un aval non crea ningunha vivenda nova. Só traslada o risco ao contribuínte.
O problema non é técnico. As solucións están escritas, estudadas e probadas noutros países. O problema é que resolvelo require tocar intereses de quen ten propiedades, de quen fai turismo e de quen financia campañas electorais. E iso, en Galicia como no resto do Estado, ninguén está disposto a facelo de verdade.
