David Attenborough, o icónico naturalista e divulgador británico, celebrou os seus 100 aniversarios o pasado 8 de maio. O seu centenario marca sete décadas de carreira dedicada a explorar e protexer o mundo natural, converténdose nunha figura global e a voz máis recoñecible dos documentais de natureza, grazas aos seus programas na BBC.
A serie documental Planeta Azul, a primeira serie de historia natural que ofreceu unha visión xeral completa dos océanos do mundo, emitiuse en todo o planeta hai 25 anos. En 2017, Planeta Azul II impulsou un movemento global para eliminar o plástico dun só uso dos nosos océanos e revolucionou a nosa percepción da vida mariña. Pero isto foi só o comezo.
Planeta Azul II catapultou á conciencia pública os problemas relacionados coa saúde dos nosos océanos e cambiou de maneira demostrable as actitudes e o comportamento das persoas con respecto a eles.
Recentemente, BBC Specialist Factual anunciou que David Attenborough será o narrador da próxima tempada de Blue Planet III, unha serie de 6 episodios de 60 minutos para BBC One, iPlayer e BBC AMERICA, producida pola Unidade de Historia Natural de BBC Studios.
“Planeta Azul II catapultou á conciencia pública os problemas relacionados coa saúde dos nosos océanos e cambiou de maneira demostrable as actitudes e o comportamento das persoas con respecto a eles. Apoiada por avances na ciencia mariña e tecnoloxía de vangarda, esta nova serie transformará a nosa visión do que é posible para a vida na Terra e ofrécenos un raio de esperanza para conservar as marabillas ecolóxicas que xacen baixo as ondas”, segundo o Dr. Philip Sexton, oceanógrafo da Facultade de Ciencias da Terra da Open University e asesor académico da serie.
Aínda que Planeta Azul II expuxo as ameazas que axexan aos nosos océanos, Planeta Azul III explorará historias de adaptación e resiliencia neste mundo cambiante, xunto con relatos de esperanza e recuperación.
A resiliencia mariña é a capacidade dos ecosistemas (arrecifes, pradarías, poboacións de peixes) para absorber perturbacións e reorganizarse mentres cambian, mantendo funcións e biodiversidade similares. A vida mariña demostrou unha capacidade asombrosa de rexeneración, evidenciando unha resiliencia que, cando se apoia con medidas de conservación adecuadas, permite a recuperación de ecosistemas enteiros.
A vida mariña demostrou unha capacidade asombrosa de rexeneración, evidenciando unha resiliencia que, cando se apoia con medidas de conservación adecuadas, permite a recuperación de ecosistemas enteiros.
As estratexias actuais céntranse na protección legal, a restauración activa e a colaboración internacional. Agora ben, cabe preguntarse, están a funcionar? Na miña opinión, deixo esta resposta aos máximos expertos na materia. Pero, si que hai algunhas cuestións como a plastificación do planeta que vai en aumento, e se seguimos co actual ritmo de produción e consumo de plásticos, os océanos seguirán colmando até converterse en auténticos vertedoiros. Ademais, a contaminación por plásticos non afecta tan só ao medio ambiente, senón que representa unha seria ameaza para a nosa propia saúde.
Mentres que noutras cuestións, houbo certos avances na xestión pesqueira sustentable, destacando a adopción de cotas baseadas na ciencia e a intensificación no combate á pesca ilegal, non declarada e non regulamentada (INDNR), e a protección e restauración de manglares e pradarías de posidonia pola súa capacidade de secuestrar carbono (carbono azul), aínda que persisten obstáculos como as incertezas científicas sobre o secuestro a longo prazo, a complexidade normativa e os altos custos dos proxectos.
A restauración non busca volver ao estado orixinal “prístino”, senón crear un “novo ecosistema” funcional que poida sobrevivir nas condicións actuais de emerxen, segundo o Institut de Cièncias da Mar.
Ao cumprir os 100 aniversarios, hai quen o compararon con Félix Rodríguez de la Fuente. Salvando as distancias, a comparación é válida. Aínda que desenvolveron as súas carreiras en contextos diferentes, ambos son considerados figuras fundamentais na divulgación naturalista, capaces de cambiar a percepción pública sobre o medio ambiente. Ambos foron precursores no uso da televisión para levar a natureza aos fogares. Attenborough revolucionou os documentais na BBC con series como Life on Earth, mentres que Félix Rodríguez de la Fuente marcou un antes e un despois con El Hombre y la Tierra nos anos 70.
Ambos os dous posuían unha capacidade única para narrar historias fascinantes que enganchaban á audiencia, mesturando ciencia con emoción e paixón. Descríbense como grandes contadores de historias con voces inconfundibles. E ambos evolucionaron de ser observadores a converterse en férreos defensores da natureza. Félix loitou polo lobo ibérico e a cetraría, mentres Attenborough se consolidou como unha voz global contra o cambio climático e a destrución de hábitats. Attenborough naceu en 1926 e Félix en 1928, sendo parte da mesma xeración que transformou a conciencia ecolóxica, aínda que desgraciadamente Rodríguez de la Fuente morreu o 14 de marzo de 1980 aos 52 anos.
