O paquete que se leva ao Consello de Ministros ten tres patas. A primeira, a que máis xente toca, unha prórroga forzosa dos alugueiros ata xuño de 2028, para que ningún inquilino se quede na rúa cando remate o seu contrato. A segunda, a que máis dor de cabeza dá aos propietarios, regúlanse por fin os alugueiros de tempada e por habitacións, ese burato legal polo que miles de caseiros levan anos escapando da Lei de Vivenda cun contrato “de estudos” ou “por razóns laborais” que en realidade agocha unha vivenda habitual disfrazada. A terceira é a que fixo saltar as alarmas en Silicon Valley, o IVA dos pisos turísticos pasa do 10% ao 21%, dun plumazo case dúplicase o custo fiscal de ter un piso en Airbnb.
Non é casualidade que chegue este martes. É o último Consello de Ministros antes de agosto, e Sánchez quere pechar o curso cunha vitoria despois do ridículo de abril, cando o Congreso lle tombou o decreto anterior grazas a Junts. Desta vez o Goberno xogou máis listo, PSOE e Sumar pecharon o seu acordo interno case unha semana antes, sen o drama de última hora doutras veces. O problema é que dentro xa está resolto; fóra, non. Junts avisa que sen medidas fiscais propias e sen tocar a okupación, non hai voto. Podemos, pola súa banda, pon unha liña vermella distinta, esixe sacar do texto unha reforma da Lei do Solo que consideran calcada dun proxecto do PP de 2018, e ameaza con votar en contra se non se retira. Dous socios, dúas condicións incompatibles, e o Goberno no medio tentando que ninguén se baixe do barco.
O reloxo constitucional non perdoa, trinta días para convalidar ou o decreto cae enteiro, como xa pasou en abril. E aí está a ferida aberta, miles de inquilinos que pediron a prórroga anterior quedaron en limbo xurídico cando a norma caeu, e agora ninguén quere repetir a película.
Os asembleas de vivenda xa avisaron que non lles chega cun anuncio, levan meses dicindo que sen baixadas obrigatorias de prezo e sen unha moratoria real de desafiuzamentos, isto é maquillaxe. Do outro lado, as patronais inmobiliarias falan sen tapuxos de “inseguridade xurídica que dinamita o mercado”, cada decreto novo fai que os propietarios pidan máis avais e máis garantías, e iso deixa fóra precisamente aos inquilinos con menos recursos. E no medio, Airbnb amenaza con perdas de miles de millóns e centos de miles de empregos se sae adiante a suba do IVA, mentres os hoteleiros descorchan cava porque por fin alguén iguala o terreo de xogo.
Hai ademais unha batalla silenciosa que decidirá se todo isto serve para algo, como se demostra, na práctica, que un contrato “de tempada” é en realidade unha vivenda habitual disfrazada. Sen inspectores, sen sanción real, o fraude simplemente cambiará de nome outra vez.
E despois de todo o ruído, queda a pregunta incómoda que ninguén responde, conxelar contratos frea os prezos ou só adía a factura para 2028, cando miles de alugueiros vencerán todos á vez? Porque topar prezos sen construír vivenda pública é coma tapar un buraco cun paraugas, aguanta mentres non chove forte. E en España, hai décadas que chove.
