As reunións auspiciadas por Nacións Unidas para aprobar un texto do primeiro pacto global contra a contaminación por plástico e na que participaron 180 países, que se desenvolveron desde o 5 de agosto até o 15 do mesmo mes, volveron a fracasar. A reunión da ONU pretendía pór fin a un dos grandes problemas ambientais que afectan o planeta.
Desde hai case tres anos, reuníronse xa en seis ocasiones. A reunión celebrada en Xenebra era xa unha prórroga. Pero, de novo, un grupo minoritario de países produtores de petróleo e plástico -Arabia Saudita, Rusia e Estados Unidos, entre outros saíron coa súa obstruíndo o proceso, que pasa por limitar a produción de plásticos. Non convén esquecer que o plástico é un derivado do petróleo.
O fracaso dun Tratado Global sobre plásticos sóame bastante. Lémbrame os chamados Cumes do Clima, onde un grupo de países, da man da industria petroleira, é capaz de atrasar e impedir un avance global en defensa do medio ambiente. Cunha presenza de máis de 200 lobistas, a industria do petróleo foi a Xenebra co único obxectivo de obstaculizar ao máximo as negociacións.
A contaminación por plásticos fíxose tristemente omnipresente. Especialmente visible nos océanos, onde se acumulan formando mesmo illas que se moven á deriva.
Grazas ao uso do plástico, a humanidade conseguiu avanzar en moitos terreos, desde a navegación e a construción, até no medicamento. O problema é que os incorporamos na nosa contorna con demasiada confianza, con falta de prevención sen ter en conta que se trata dun composto químico, ao que se lle engaden nalgúns casos sustancias moi tóxicas para o medio ambiente e para a nosa saúde. Con todo, o coñecemento científico acerca dos seus impactos sobre o medio ambiente e a saúde puxo de manifesto a necesidade de pór freo á presenza de plásticos.
A contaminación por plásticos fíxose tristemente omnipresente. Especialmente visible nos océanos, onde se acumulan formando mesmo illas que se moven á deriva, a longa vida dos plásticos no medio ambiente cobra a vida de decenas de miles de animais mariños cada ano. Hoxe en día hai moita preocupación científica polos impactos na saúde dos microplásticos, cuxa presenza se detectou en todos os recunchos do planeta e en todos os seres vivos.
Reducir a produción é absolutamente necesario tal e como afirman moitos expertos e organizacións que estudaron e investigaron esta problemática, ao considerar que o baixo custo da fabricación do plástico está detrás do problema da contaminación que contamina o planeta. Segundo estudos da OCDE, a produción mundial deste material aumentará un 70% en 20 anos, de 435 millóns de toneladas en 2020 a 736 en 2040. E o problema é que só o 9% dos plásticos vén de fontes recicladas.
Desde 1950, o uso de plásticos multiplicouse por 200, sobre todo por fabricar produtos en envases de plásticos de usar e tirar.
Este final dun tratado universal para loitar contra a contaminación plástico, aínda que se di que seguirán as reunións, ten de malo que non temos ese acordo global que poña fin a esa contaminación, desperdiciáronse 3 anos de negociacións nas que as petroleiras non se moveron nin un centímetro para chegar a un acordo, e o multilateralismo sofre un novo golpe. O bo é que se evitou un mal tratado que non faría nada para abordar a contaminación plástica, as negociacións permitiron coñecer as dificultades que hai para chegar a un consenso cos negacionistas, contrarios a calquera forma de protección ambiental.
É a hora de que países como os Pequenos Estados Insulares en Desenvolvemento do Pacífico, a Unión Europea e os países pioneiros de América Latina e África sigan aliñados en cuestións chave como a crise da contaminación por plásticos ao longo do seu ciclo de vida, como abordar a produción de plástico, prohibir as sustancias químicas tóxicas e establecer mecanismos financeiros claros para o seu implementación.
Existen alternativas. Desde 1950, o uso de plásticos multiplicouse por 200, sobre todo por fabricar produtos en envases de plásticos de usar e tirar, que responden a cuestións de rendibilidade económica, cando durante séculos as sociedades alimentáronse e abasteceronse sen necesidade deste derivado do petróleo.
Pero o fracaso non é só do tratado. Tamén é das e os consumidores, porque seguimos comprando a botella de auga de 50 céntimos, o envase con tres capas de plástico para un mísero snack, a bolsa que rompe antes de chegar á casa? Porque non esiximos aos nosos gobernos que negocien pensando na xente e non nas petroleiras.
A emerxencia climática na que estamos debe expornos ir deixando de lado os combustibles fósiles e entre eles a produción de plástico, que nos leva a unha contaminación xeneralizada e que afecta á nosa saúde.
