Unha análise do estado da saúde mental e da atención psiquiátrica en Galicia desde unha perspectiva crítica e plural. Da man de espscialistas, revisamos a evolución do sistema, presentamos experiencias innovadoras, e incorporamos a voz das persoas usuarias para reflexionar sobre os retos de cara a consolidar un modelo comunitario e de dereitos.
A atención psiquiátrica en Galicia
A saúde mental converteuse nun dos grandes desafíos das sociedades contemporáneas, mais a resposta asistencial continúa marcada por carencias, atrasos e conflitos de modelo. Entre a reforma psiquiátrica impulsada nos anos oitenta e as inercias do vello sistema, Galicia afronta un debate decisivo sobre os recursos públicos, os dereitos das persoas e o futuro da atención comunitaria.
Promesas e posibilidades do Sistema de Saúde Mental
A saúde mental en Galicia arrastra unha fenda entre as promesas da psiquiatría e a realidade asistencial. O predominio dos psicofármacos, a falta de recursos comunitarios e a escasa integración social dos doentes evidencian un modelo incapaz de responder aos sufrimentos máis graves e tamén aos malestares cotiáns dunha sociedade cada vez máis vulnerable.
Da palabra balbucinte á semántica fosilizada: o eco dos conceptos reptadores nos activismos
Que ocorre cando as palabras que naceron para emancipar acaban encadeándonos? A través dunha reflexión sobre o desgaste semántico -desde o «concept creep» até a cooptación institucional-, este texto analiza como certos termos dos activismos en saúde mental corren o risco de fosilizarse, perdendo a súa potencia crítica e converténdose en meras aduanas de purismo ideolóxico.
A experiencia do Hospital de Piñor cuestiona o modelo psiquiátrico tradicional cunha práctica centrada na singularidade de cada persoa, o traballo colectivo dos profesionais e a creación artística como ferramenta clínica. Chus Gómez e Antón Casais defenden unha atención que integra ciencia, psicanálise, dereitos humanos e apertura á comunidade.
![[Dossier IA] Mentes sen rostro](https://temposdixital.gal/wp-content/uploads/2026/06/tn349imaxeportada.jpg)
A intelixencia artificial deixou de ser unha promesa futurista para converterse nunha forza que transforma a economía, a política, a ciencia e mesmo a nosa idea do humano. Quen decide como actúa? Que intereses a impulsan? Que riscos e oportunidades abre? O En Destaque deste mes explora os desafíos dunha revolución tecnolóxica que xa condiciona o noso presente.
Os arquitectos do futuro: quen decide como pensa a intelixencia artificial?
A revolución da intelixencia artificial xa non ten rostro anónimo. Detrás dos modelos que condicionan a información, a economía e a vida pública hai persoas, empresas e visións do mundo en conflito. Quen decide os valores das máquinas está a decidir tamén os límites do poder, da democracia e da soberanía tecnolóxica do século XXI.
O deus da humanidade contra o deus da máquina
A irrupción da intelixencia artificial reabre preguntas tan antigas como a propia humanidade: que nos fai humanos, quen controla o poder e que sucede cando a técnica avanza máis rápido ca a nosa capacidade de comprendela. Entre a crítica ao tecnofeudalismo e a defensa da experiencia humana, a voz do Papa León XIV entra de cheo no gran debate do século XXI.
Senen Barro, director científico do CiTIUS: “Se poño o foco no resultado, si, a máquina pensa”
A intelixencia artificial transformou xa a forma de producir coñecemento, tomar decisións e relacionarnos coa tecnoloxía. Conversamos co científico Senén Barro, que vén de publicar "Poden pensar as máquinas" (Alvarellos Editora, 2026), para cuestionar os marcos tradicionais cos que abordamos este fenómeno e advirte dos desafíos políticos, económicos e enerxéticos que acompañan unha revolución chamada a redefinir o equilibrio global.
Para analizar a realidade do fenómeno migratorio en España e, moi especialmente, en Galicia, contamos neste dossier co testemuño do catedrático da USC e autoridade no estudo do mercado laboral Melchor Fernández, así como coas contribucións dos economistas Manoel Barbeitos e Gonzalo Rodríguez, e o educador social Francisco X. Cela.
