Juan Gestal, profesor emérito da USC: “Hai risco de novas pandemias”
A próxima pandemia non é unha hipótese, senón unha posibilidade permanente. O profesor emérito da USC Juan Jesús Gestal Otero advirte de que o verdadeiro reto non é evitar o inevitable, senón mellorar a preparación, reforzar a vixilancia epidemiolóxica e garantir unha resposta global baseada na cooperación e na equidade, sen as que ningunha sociedade estará realmente protexida.
É o tempo unha propiedade emerxente?
Dis que xa na Grecia clásica manexaban tres tipos de tempo: ao Kronos (o habitual e cuantitativo) sumábanlle o Kairós e o Aión (ou Eón). A día de hoxe cabe distinguir entre o tempo subxectivo, ese que ‘sentimos’ os suxeitos, e o obxectivábel que medimos empregando obxectos.
A dor musculoesquelética é a epidemia invisible do século XXI. Afecta a máis do 80% da poboación nalgún momento da vida e é a principal causa de discapacidade global, segundo a OMS.
Foi en 1929 cando o profesor Ferran Calvet i Prats conseguiu a cátedra de Química Orgánica da Universidade de Santiago destacando polo seu trato próximo e aberto que modificou hábitos estabelecidos na relación profesor-alumno. Co seu compromiso socio-político, que combinaba inquedanzas progresistas, republicanas e catalanistas, inmediatamente pasou a defender vivamente o Estatuto de Galicia e a galeguización da Universidade Compostelá.
Esas pontes, entre literatura e matemática de Rafael Dieste (ás veces Félix Muriel) e entre Galicia e México co seu ‘Testamento geométrico’ en ‘2666’, evócanme outra ponte, como un ‘testamento xeográfico’ persoalmente referencial e derivado da migración.
Evolución, propiedades emerxentes, olfacto e outras emerxencias
O habitual en calquera aroma dun alimento é que sexa o resultado de complexas mesturas. No aroma dun café, cervexa, flor ou queixo (ou dun peixe fermentado!) poden participar centos ou miles de compostos.
Hai unha anécdota frutífera que vencella propiedades da auga cos procesos de aprendizaxe e descubrimento e, tamén, coa humildade requirida ante a Natureza. É a historia que nos levou ao coñecido como ‘efecto Mpemba’. Foi na década do 1960 cando o profesor de Física Denis Osborne chegou ao University College da capital de Tanzania. Nunha serie de conferencias por centros de ensino do país, no Mkwawa High School un alumno, con experiencia na fabricación de xeados, preguntou como é posíbel que cos mesmos volumes de auga, unha a 35ºC e outra a 100ºC, a segunda conxele antes? O seu nome era Erasto Mpemba. Perplexo, Osborne esquivou a pregunta pero prometeu investigar.
Recoñecemento facial automático para usos policiais: fiable e neutral?
Algúns dos teóricos avances en seguridade en internet poden bater de fronte con dereitos establecidos. Aquela pertinente pregunta sobre quen vixía os vixiantes cobra unha nova dimensión cando o vixiante nin sequera é unha mente humana. Os algoritmos de recoñecemento facial actúan cun claro nesgo de confirmación que converte en sospeitosos a determinados grupos humanos identificados como delincuentes por natureza co perigoso aval da aséptica máquina.
A ciberdelincuencia medra ano a ano baixo formas diversas. É unha realidade que ten provocado cambios na forma de actuar das forzas de seguridade, pero tamén unha lóxica inquedanza cidadán ante o delito e ante os excesos que poidan aparecer no combate contra este. O profesor Virxilio Rodríguez Silva, do Máster sobre Ciberseguridade da Universidade de Vigo, achégannos as súas reflexións sobre esta nova realidade.
Límites planetarios e (de)crecemento
Desde o primeiro berro de alerta co informe do Club de Roma en 1972, un reconto actualizado dos datos que se veñen amoreando sobre o impacto da acción humana sobre o noso planeta non deixa resultados tranquilizadores.
