Sábado 31, Outubro 2020
Home Cultura Masa Crítica

Masa Crítica

OS NÓS DE DALILA GONÇALVES

A inauguración da mostra de Dalila Gonçalves, o pasado día 17 de setembro, formou parte do evento Aberto, a primeira acción pública de A Contemporánea (Asociación de Galerías de Arte Contemporánea de Galicia). Catro galerías compostelás (Luísa Pita, Metro, Nordés e Trinta ―que expón á sempre interesante Pamen Pereira―), Marisa Marimón de Ourense, PM8 de Vigo e as coruñesas Moret Art e Vilaseco coordináronse para visibilizar xuntas a nova tempada. E tamén os novos azos que parece coller o sector grazas ás diferentes iniciativas civís, que contrastan co devalo dunhas institucións públicas totalmente desganadas.

NADA É O QUE PARECE

Verónica e a vida… ¡Verónica é a vida! Ela é a protagonista da película: loitadora na pescuda da súa liberdade e opoñendo digna resistencia fronte a toda caste de agresións polo Poder. O escenario histórico do filme é unha plantación onde un colectivo de afroamericanos no curso da Guerra Civil norteamericana sofren o Poder, a barbarie, a explotación, de parte dun feixe de soldados confederados, sudistas; e, fronte a eles, opoñen unha intelixente resposta con Dignidade, resistencia, Revolución, que reproduce ciclicamente intentos de fuxida do campo que causan balbordo e desorientación entre os opresores e fan que se convertan en monstros uniformados sen escrúpulos á hora de tomar represalias.

THE PLOT AGAINST AMERICA: ALÉN DO ESPELLO

Agardamos con ansia a miniserie A Dry Run de David Simon sobre os batallóns norteamericanos que loitaron contra os fascistas durante a Guerra Civil Española. Cando o proxecto se deu a coñecer hai un ano, o creador de The Wire, Treme ou The Deuce recibía ameazas por Twitter. Seica levamos moi ben isto da memoria histórica e as cunetas, e algúns decidiron advertilo sobre tratar as lerias do franquismo segundo se tiñan silenciado.

AND THEN WE DANCED: PAS DE DEUX LIBRE

O máis sensato sería ter botado man dun título máis lixeiro, se cadra dunha comedia que axudara a levar mellor tanto confinamento, pero o filme de Levan Akin cruzouse e non puiden ceder. Atrapoume a historia deste mozo, Merab (Levan Gelbakhiani), quen desde moi novo ensaia nun grupo de danza xeorxiana. O seu mundo fica sacudido coa chegada de Irakli (Bachi Valishvili), que se converte non seu rival pola vacante da Compañía Nacional de Danza e, sobre todo, no seu desexo.

ESTE CHEQUE NON PAGARÁ O MEDO A MORRER

Nesta segunda entrega das aventuras en banda deseñada de Pepe Carvalho, o personaxe creado por Vázquez Montalbán, un vello coñecido de cando nos tempos mozos traballara para a CIA aparece morto cunhas bragas no peto. O historial de mullereiro e festeiro da vítima non axuda, mais a viúva non cre a versión oficial da policía e contrata ao detective, que axiña descubre o complicado do caso e os poderes fácticos que vai ter que enfrontar.

POR AMOR Á ARTE

Xa falamos aquí de Strange Mystery Flower cando apenas nacía. Pasou o tempo e semellaba que aquela orixinal e engaiolante idea inicial non ía dar máis de si. Por sorte, aínda coas dificultades que adoitan sufrir os proxectos que se saen do habitual, hoxe temos na man un CD ben xeitoso que polo menos dará fe da súa existencia. Porque aínda que poñerse a musicar poemas de William Blake non semella o máis viable comercialmente, visto o resultado sería unha auténtica mágoa non telo levado a bo porto.

CORPOS SORPRENDENTES

Traballar desde a incomodidade é o reto que se propón esta compañía de recente creación, integrada por persoas cunha importante experiencia na interpretación circense. Unha incomodidade baseada na experimentación dunha linguaxe escénica diferente, que non pretende ser a do circo pero lembrar a ela, que non desexa ser a da danza pero si achegarse ao seu tratamento do corpo en escena, e que non quere ser teatro pero apela aos temas que trata o teatro máis contemporáneo, a saber, a confusión dos xéneros (outro lugar incómodo) e a ruptura coas convencións que xera unha incómoda liberdade individual e colectiva.

HIGH FIDELITY: VINILOS E FUXIDAS

Esgotados os usos e costumes dos 80 como referentes en todo tipo de  revivals, semella chegar a quenda dos 90: botar man da nostalxia e de recordos sospeitosamente esquecidos para revisitar temas, nomes e gustos culturais da derradeira década do século XX. Os principais destinatarios (e consumidores en potencia) deste rexurdimento serán os que foron mozos e mozas naquel tempo. Hai quen tenta incluír neste fenómeno a nova adaptación de High Fidelity, mais as chaves da serie de televisión son distintas.

MANFRED

No CGAC pódese visitar unha exposición dedicada ao artista Manfred Gnädinger, coñecido coma o Alemán de Camelle. Na praciña de entrada ao museo, dispúxose unha reprodución da súa casa-taller. No recibidor, un mostrario da súa obra. E no piso inferior, o seu proxecto de “Non-Posible Museo” e mais un documental sobre a súa vida e obra. A exposición leva o nome do seu museo imaxinado e insistentemente reclamado ás institucións. Museo [Do Ermitán] Man está comisariada por Andrea Serodio, responsable en Camelle do Museo Man, inaugurado máis dunha década desde a morte do artista.

VIAXANDO POR ESTRADAS SECUNDARIAS

Se hai alguén capaz de tecer un fío imaxinario que una a Eça de Queiroz, Raymond Carver e Boris Izaguirre, ou a Atahualpa Yupanqui, Buddy Holly e Rubén Blades, ás dúas Rosalías, a de agora e a De Castro, ou alguén que sexa quen de saltar das estradas de Terra de Montes a Cabo Verde pasando polo barrio de La Elipa, ese é Víctor Aparicio Abundancia, un tudense que leva máis de media vida vivindo fisicamente en Madrid e viaxando musical e mentalmente por medio mundo.

O PESADELO XUDEO ALÓ DO TELÓN DE ACEIRO

Vén de editarse hai poucos meses o integral que recompila a excelente BD debuxada e guionizada por Vittorio Giardino, un autor italiano cun estilo moi próximo á BD franco-belga máis académica. A historia, ambientada na Checoslovaquia da posguerra, comeza coa detención do pai de Jonas Fink, nese momento un adolescente de doce anos, por conspirar contra o estado. A partir da detención e encarceramento do proxenitor, a familia, xudía e burguesa, comeza a vivir nun pesadelo.

O QUE ARDE: INVERNO, PRIMAVERA, VERÁN…

Non é difícil unirse á ledicia, á entrega comunitaria, ante o último traballo de Oliver Laxe. O percorrido por festivais e galardóns viña asubiando un tremor de beleza que puidemos experimentar ante a pantalla, xa desde o preludio hipnótico deses bulldozers limpando terreos de eucaliptos. Transitamos desde as luces da estampa nocturna até o lume das secuencias finais para, a través desa circunferencia, contemplar, nun exercicio que nos devolve a ollada precisa, observadora e pausada, a vida na montaña lucense.

ISTO NON É A MALDITA “OS GOONIES”

Esta obra será coñecida, para moita xente, máis pola serie producida pola cadea británica Channel 4 e logo distribuída a nivel global por unha plataforma de vídeo por demanda, que polo libro de Charles Forsman. Un erro craso! Dous adolescentes –que por sorte saen do atragoante, sobreexposto e repugnante estereotipo da pastelosa Os Goonies– Alyssa e James, en plena busca do seu sitio, do que son e do que queren ser.

RETRANCA CABREADA E MAXIA NEGRA

Adoita asociarse o espírito despreocupado e xoguetón do rock and roll máis básico coa falla de compromiso político ou social nas súas letras. A estas alturas un ten claro que o rock and roll, a música en xeral, non precisa de coartadas ideolóxicas ou obrigacións sociais para cumprir co seu auténtico compromiso co oínte: emocionar, divertir, facer bailar…

BLINDED BY THE LIGTH: BANDAS SONORAS VITAIS

Nos últimos meses, veñen chegando ás salas títulos que apostan por distintas conexións entre música pop-rock e cinema. Achegas desde o biopic como Rocketman (Dexter Fletcher, 2019) ou Bohemian Rhapsody (Bryan Singer, 2018) –recollían a traxectoria de Elton John ou Queen, respectivamente– ou filmes que gustan afondar na importancia da pegada emocional que cancións e melodías deixan na banda sonora de cada quen.

EL PIONERO: O NOVO OPIO DO POBO

Títulos como El caso Asunta: Operación Nenúfar (2017), Muerte en León (2019) ou El caso Alcásser (2019) constatan o auxe das series de non ficción que amplían contidos españois en plataformas coma HBO ou Netflix. Son producións que rastrexan fontes, imaxes, documentos e titulares da época xunto a declaracións de implicados e testemuñas para tentar achegar unha narración o máis aséptica posible sobre sucesos que conmoveron a sociedade do momento.

ENCHER OS OCOS ENTRE AS FOTOS

No ano 1986 o fotógrafo francés Didier Lefèvre viaxa a Afganistán cun equipo de Médicos Sen Fronteiras. O equipo entrará cruzando clandestinamente a través da fronteira con Paquistan para chegar á zona norte do país. A viaxe de ida, as experiencias vividas na zona de operacións onde o equipo médico desenvolve o seu labor e a viaxe de retorno, que o fotógrafo decide facer en solitario e que a piques está de custarlle a vida, forman o corpus narrativo desta BD que poderiamos definir sen dúbida como epopea.

ELISA Y MARCELA: POLBO COMO ANIMAL DE COMPAÑÍA

A presenza no Festival de Berlín levantara sentimentos contrapostos. Meses máis tarde estreábase nas pantallas cinematográficas e, durante o mes de xuño, na plataforma Netflix. Coixet achegábase por segunda vez a terras galegas (en 1998 ambientou na comarca de Láncara o drama de época A los que aman) para falarnos do primeiro matrimonio lésbico na Coruña de 1901.

MIES ALLER MOLDES

“Non pretendín describir a indescritible fermosura dos ceos” senón “converter unha fascinación estática, case estéril, en dinámica e frutífera”. A figura de Don Ramón María Aller Ulloa, que facía esta advertencia ao introducir o seu libro de divulgación Astronomía a simple vista, serve de primeira referencia temática para a XIV Bienal de Lalín Pintor Laxeiro. O artista Álvaro Negro encárgase do comisariado dun evento que vai camiño de converterse no único capaz de concitar de maneira periódica o desencantado e famélico espectro da arte contemporánea galega.

OUR PLANET: A INMENSIDADE

Mentres algúns advirten que a burbulla da terceira idade da televisión comeza a esmorecer, o novo proxecto de sir David Attenborough co patrocinio de WWF (World Wildlife Fund) aterra en Netflix. Our Planet concentra en 8 episodios un traballo quimérico tras catro anos de produción, 3.375 días de gravación, 400 mil horas de imaxes de cámaras trampa, 6.600 voos con drone, 911 días no mar e 2.000 horas de submarinismo.