Xoves, Xullo 18, 2019

Home Cultura

Cultura

MIES ALLER MOLDES

“Non pretendín describir a indescritible fermosura dos ceos” senón “converter unha fascinación estática, case estéril, en dinámica e frutífera”. A figura de Don Ramón María Aller Ulloa, que facía esta advertencia ao introducir o seu libro de divulgación Astronomía a simple vista, serve de primeira referencia temática para a XIV Bienal de Lalín Pintor Laxeiro. O artista Álvaro Negro encárgase do comisariado dun evento que vai camiño de converterse no único capaz de concitar de maneira periódica o desencantado e famélico espectro da arte contemporánea galega.

NOVAMENTE XELA

Poesía reunida (1982-2004), con introdución e notas de María Xesús Nogueira, tenta ser un achegamento definitivo á totalidade da obra poética de Xela Arias, recuperando os catro títulos editados até a súa morte en 2003, e tamén aqueloutros textos que non adquiriron a dimensión de obras impresas como conxunto. Aínda que o título rexeitado en vida pola propia poeta, Lili sen pistolas, segue sen aparecer, aspecto que, creo, habería que reconsiderar.

ANA ROMANÍ, xornalista, poeta e académica da RAG

Ana Romaní vén de ingresar na RAG cun discurso focalizado no feminismo e nos medios públicos de comunicación. Acode a esta entrevista cunha camiseta negra de Defende a Galega e móstrase convencida de que “estamos asistindo a un proceso de devastación do territorio profesional do xornalismo”.

OUR PLANET: A INMENSIDADE

Mentres algúns advirten que a burbulla da terceira idade da televisión comeza a esmorecer, o novo proxecto de sir David Attenborough co patrocinio de WWF (World Wildlife Fund) aterra en Netflix. Our Planet concentra en 8 episodios un traballo quimérico tras catro anos de produción, 3.375 días de gravación, 400 mil horas de imaxes de cámaras trampa, 6.600 voos con drone, 911 días no mar e 2.000 horas de submarinismo.

PENSAR A (NOSA) CONDICIÓN ANIMAL

Sirvan estas liñas para darlle valor á filosofía galega, tan pouco presente nas nosas letras e á que, cando ten a rara fortuna de asomar a cabeza –pois non son moitas as editoriais que apostan pola disciplina–, non se lle soe prestar demasiada atención. Rebeca Baceiredo é unha das súas máis relevantes expoñentes na actualidade, afirmación que se explica dada a calidade, envergadura teórica e rigor analítico dos diversos ensaios publicados nos últimos anos.

ARDER

O que fica baixo o signo fractal do sete ten a virtude de dispensar vida e movemento manténdoo todo reunido no ser. Así o dixo Hipócrates e así sucede en Feliz Idade, libro que tardou sete anos en xestarse e que, nas súas sete partes, é un canto extremado á vida en continuo e total dinamismo, comezando e fenecendo sen pausa. Nel Olga Novo conta a experiencia gozosa da maternidade, preserva a memoria do pai e logra que o ser, a vida e o universo respiren ao unísono e se entrelacen por medio do amor, da beleza e da poesía conseguindo, ademais, exacerbar até alturas nunca vistas ese vitalismo cósmico tan de seu. 

A LEI DO CHUMBO

Camino a la perdición é unha obra de Max Allan Collins (guión) e Richard Piers Rayner (debuxo) ambientada na época da lei seca nos Estados Unidos de Norteamérica. Conta a historia de Michael O´Sullivan, un veterano da primeira gran guerra que exerce de «anxo da morte» de Looney, un capo da mafia asociado co coñecido Al Capone.

DO PERSOAL AO COLECTIVO

No seu novo proxecto, Audiard mergulla nun xénero tan propiamente cinematográfico como afastado (en principio) da condición do director como francés: o western. O filme adapta a novela do canadense Patrick Dewitt e preséntanos a fraternidade de Charlie (Joaquin Phoenix) e Eli (John C. Reilly).

POESÍA NA ÉPOCA DA REPRODUCIBILIDADE DIXITAL

Celia Parra coñece moi ben o medio no que escribe —a poesía— e os medios sobre os que escribe, os soportes dixitais e o mundo audiovisual. Coñéceos tan ben que desenvolve unha reflexión en versos que parece ampliar os postulados de Walter Benjamin no seu famoso ensaio de 1936: no mundo contemporáneo, a poesía da autora ourensá atravesa as pantallas e desafía a súa aura recargable que ilumina constantemente os espazos íntimos.

PARA PENSAR SOBRE O TEATRO QUE VEMOS AGORA

«A arte do teatro é a arte do hic et nunc, do aqui e agora, e, por tanto, da vivência presente» pode lerse no libro de Afonso Becerra de Becerreá, Confio-te o meu corpo. A dramaturgia pós-dramática, publicado dentro da colección Alicerces de Através editora. É un ensaio que reflicte sobre o teatro que é feito aquí e agora, analizando os modos de creación contemporáneos e os seus participantes.

MADUROS PERO AÍNDA ANOXADOS

Unha das mellores consecuencias do punk foi a reescritura dunha historia do rock que daquela parecía estar protagonizada pola importancia suprema de Beatles e Rolling Stones ou xigantes como Pink Floyd ou Led Zeppelin. Pola físgoa que se abriu coáronse nomes case esquecidos que se converterían nun novo santoral (Velvet Underground, Stooges, Neu!), e estilos que semellaban desaparecidos reaparecían como revivals case simultáneos, do rockabilly ao soul, da psicodelia ao country. Un dos máis estimulantes foi o rescate do ska, a música xamaicana previa ao reggae.

O EXTRAORDINARIO DA VIDA

Son moitos e moi diversos os proxectos, non unicamente poéticos nin narrativos, que avalan a Antón Lopo como unha das personalidades máis inquietas e innovadoras da literatura galega das últimas décadas. Nas coordenadas desa constante experimentación debemos situar a narración Extraordinario, publicada ao tempo que o poemario Corpo. A novela, que ve a luz case unha década despois da inquietante distopía Obediencia (2010), insírese no triángulo que delimita grosso modo o espazo temático desenvolvido polo escritor no conxunto da súa produción: o corpo, as identidades e os espazos.

A NACIÓN RESISTENTE E OPTIMISTA

Camilo Nogueira compartiu durante as catro últimas décadas a súa intensa actividade política coa escritura ensaística. Dende a publicación do libro de conversas con Suso de Toro, Camilo Nogueira e outras voces (Xerais, 1991), abriu o complexo relato da memoria da nación, ao que dende entón fixo valiosas achegas nas que recolleu a cerna do seu ideario político. Obras nas que enuncia unha mensaxe esperanzada para unha Galicia con vontade de mudar a súa perspectiva histórica.

LES MISÉRABLES: Volve Hugo, unha vez máis

Máis de 150 anos despois de ser publicada, na mesma década que a reestrea do musical de Lloyd Weber e a versión cinematográfica de Tom Holland acadaban milleiros de espectadores, a BBC adapta á pequena pantalla unha nova revisión da obra de Victor Hugo. A novela do escritor francés resiste coma un dos clásicos máis revisitados en longas, curtas, ficción televisiva ou seriais radiofónicos. O universo do París revolucionario de 1832 ten reunido intérpretes e directores tan heteroxéneros coma Jean Gabin, Gerard Depardieu, Uma Thurman, Lewis Milestone, Claude Lelouch, Jean-Paul Belmondo, Liam Neeson ou John Malkovich.

LAMBER OS TEUS OLLOS

Vestixios de si é un metatexto, un relato fragmentado en forma de exposición escrito por Loreto Martínez Troncoso (Vigo, 1978) en sintonía coa arquitectura subterránea do CGAC. O proxecto está formulado como unha revisión en proceso de dúas décadas  de brillantes traballos dentro da escultura desmaterializada e da investigación no Spoken Word, esa práctica performativa da oralidade herdada da arte conceptual. En 1959 John Cage crea Lecture on Nothing, un texto escrito a modo de partitura no que aparecen as palabras, os ruídos e os silencios que se deben interpretar na representación.

BANDA POETIZADA

Yolanda Castaño transita os camiños da mestizaxe artística con elegancia e sabedoría logo de anos protagonizando o rexurdir da poesía moderna galega e gañando premios. Agora, seguindo por ese camiño tan interesante e enriquecedor da hibridación remata de lanzar un libro extraordinario, unha antoloxía poética na que 40 poemas seus son interpretados en cadriños por 40 artistas da banda deseñada galega. O resultado é o que no mundo hexemónico chaman comic-poetry e que eu, por aquilo da miña «repunancia» intrínseca, propoño chamar banda poetizada.

XACIO BAÑO, director de Trote

Xacio Baño (Xove, 1983) estudou Cinematografía na Universidade de León, onde se especializou en Montaxe, despois de ter iniciados estudos de Enxeñería Industrial en Madrid. As súas curtametraxes lograron proxección e premios en festivais do prestixio de Clermont Ferrand ou Mar del Plata. A montaxe de Trote estivo a cargo de Álvaro Gago, o director de Matria, filme premiado en Sundance, e Diego Ameixeiras colaborou na escrita do guión. A mostra compostelá Cineuropa acolleu a presentación do filme en Galicia.

De poesía e robótica

Poden as máquinas intelixentes substituír no futuro a humanidade? Debe a humanidade delegar as decisións que requiren complexidade na intelixencia artificial? Hai quen di que estas dúas preguntas xa están sendo contestadas de modo afirmativo polo desenvolvemento tecnolóxico. Hai quen advirte do perigo de conformármonos con ese futuro poshumano ou transhumano. Velaquí a reflexión de Antom Labranha recollida na sección ARGUMENTA do número 253 de TEMPOS NOVOS: De poesía e robótica.

Alpabardas Verdes

TEMPOS NOVOS ofrécevos o artigo gañador do XIV Premio a Artigos Xornalísticos Normalizadores Concello de Carballo 2018, para publicar nos medios colaboradores o domingo 27 de maio. Trátase de "Alpabardas Verdes", de Carlos Lixó: "Entrei na casa e bañoume un cheiro intenso a caldeirada, a voz de miña nai ouvíuse no fondo, atende ao que ten túa nai, unha cousa que nunca viches, tróuxenos para ti. Enriba da mesa uns toros de peixe cocido que para os meus ollos pouco espertos podería ser perfectamente xarda apañada antes do tempo. Abre un, abre. E fiquei parvo. Tiña por dentro unha espiña dunha cor tan bonita e tan intensa e tan difícil de definir... O máis próximo sería o espazo entre verde mar e azul turquesa. Apunta a palabra que despois esquénceme, son pataguillóns."

Carlos Lixó gaña o Premio a Artigos Xornalísticos Normalizadores do Concello de Carballo

O xurado da décimo cuarta edición do premio a artigos xornalísticos normalizadores reuniuse  o pasado 15 de maio para decidir o artigo gañador do certame, ao que se presentaron 53 traballos, e decidiu outorgarlle esta distinción ao artigo Alpabardas verdes, do autor ribeirense Carlos Lixó Gómez . O premio consta de 1.250 euros e a publicación do artigo no Diario de Bergantiños, El Correo Gallego, Galicia Confidencial, La Opinión de A Coruña, La Voz de Galicia, Praza Pública, Que pasa na Costa, Sermos Galiza e Tempos Novos .