Mércores 30, Novembro 2022
HomeCultura

Cultura

[ENTREVISTA] Carlos Callón, autor de “O Libro Negro da Lingua Galega”

Carlos Callón acaba de publicar "O Libro Negro da Lingua Galega", un percorrido pola xenealoxía das agresións ao idioma propia de Galicia. Nesta demorada conversa mestúranse datos concretos co contexto xeral sobre a historia da represión exercida contra a lingua galega, coma un horizonte que encadra episodios de dor, de vergoña e de resistencia. [Por Francisco Cortez-Lobão Sineiro]

[CINEMA] O último de Álex de la Iglesia

Lorena e Julián viaxan tódolos fins de semana de Bilbo a Madrid, e viceversa. En concreto, o soporte argumental do filme “El cuarto pasajero” é una destas viaxes, na que Lorena e Julián non van sós no coche, senón acompañados de dúas persoas máis (como, por outra parte, sucede tódolos fins de semana). Nesta ocasión, nesta concreta viaxe, os “acompañantes” son amentados como Rodrigo e Sergio.

[SERIES] Ensaio-erro das nosas vidas

E se puidésemos ensaiar algúns dos momentos máis importantes das nosas vidas? Ou, simplemente, probarnos en situacións complexas ou incómodas nas que precisamos que todo saia ben. O cómico Nathan Fielder convirte este imposible nunha serie que xoga a ser un falso documental (e que incluso se cuestiona a lóxica de selo).

[CINEMA] O Poder e o control contra o amor e a condición humana

En liñas xerais, descríbese neste filme un experimento sociolóxico, que á sua vez se fundamenta sobre una misteriosa investigación científica. Dende aí, a cuestión fundamental vai ser determinar cales sexan as bases e o funcionamento desta peculiarísima, extraña e misteriosa micro-sociedade, que fica soportada sobre do potenciamento dos elementos grupais.

[BD] O renacer dun clásico

No actual mercado de banda deseñada francobelga hai dúas tendencias ben diferenciadas en canto aos personaxes clásicos. Por unha parte, a dos editores de Astérix que optan por imitar do xeito máis semellante posíbel os orixinais. Pola outra, a de editores de personaxes como Spirou, Blueberry, Corto Maltés ou Lucky Luke que prefiren buscar autores que os reinterpreten.

Desvelando os armarios de cristal

Recollemos memoria. Cos estas dúas fermosas palabras resume Daniela Ferrández o seu estupendo percorrido histórico pola disisiencia sexual na Galiza. Sería un tópico dicir que é un texto necesario, mais calquera que teña o pracer de lelo, recoñecerá no tópico a súa pertinencia.

Cando vai quedando atrás a infancia da vellez

Matarán a Reboiras, a última novela do coñecido escritor e xornalista Luís Rei, é unha historia de historias sucedidas en Galicia na década dos anos setenta. Recrea os conflitos obreiros sucedidos en Vigo e Ferrol no ano 1972, a persecución e morte de Moncho Reboiras en 1975 e os acontecementos sucedidos en Ferrol, varios anos despois, coa implantación na ría de Ferrol da planta regasificadora de Reganosa.

[MÚSICA] Nova canción galega

Calquera que teña visitado esta páxina xa se terá dado conta de que o idioma ou a nacionalidade dos artistas que por ela teñen pasado non teñen moito que ver coa súa selección, sometida ao moi persoal gusto do que asina. A emoción vai máis aló das linguas, e xorde o mesmo cando non entendemos nin unha palabra do que estamos escoitando como cando as cancións falan o noso idioma.

CONTRA AS HISTORIAS OFICIAIS

ENSAIO De Compostela a Braga e de Braga a Compostela Miguel Vázquez Freire Edicións Positivas. Santiago, 2022 100 páxinas   por Mario Regueira O feito de estar separada entre os dous estados-nación ibéricos, cada un co seu propio relato histórico, segue a pexar o noso coñecemento sobre a Galiza medieval. Se a historiografía española teima en...

LITERATURA REFRESCANTE

Sempre resulta dificultoso orientarse entre as augas bravas das novidades editoriais, un torrente tan caudaloso que provoca que ás veces traballos literarios de gran interese pasen desapercibidos. Dende esta sección (que terá continuidade cada tres meses tamén na edición impresa de TEMPOS NOVOS) tentaremos rescatar algúns deses títulos que, cremos, merecen máis de atención da recibida. Unha selección refrescante contra a calor estival.

[CINEMA] O desengano millenial

Julie é unha moza que se aproxima perigosamente á trintena. Sempre tivo un enorme potencial, pero xamais foi o suficientemente constante como para aproveitalo. A súa vida transcorre entre a ameaza constante dos imperativos sociais vinculados á madurez (estabilidade laboral, formar unha familia...) e a súa incapacidade para atoparse a si mesma e unha insatisfacción vital crónica. É dicir, Julie é un estereotipo millenial.

FLORENCIO DELGADO GURRIARÁN. Retrato en claroscuro

O pleno da Real Academia Galega acordou renderlle homenaxe neste 2022 á figura de Florencio Delgado Gurriarán. As razóns nas que baseou a súa decisión foron: o seu “labor literario e activismo político e cultural”, que se entendeu “constitúen un dos capítulos máis destacados das letras galegas da diáspora”; a celebración dun “excelente poeta que foi cultivador dun galego enxebre, característico das terras de Valdeorras”; e a posibilidade de homenaxear, a través del, “a Galicia do exilio republicano en México, país onde o propio Delgado Gurriarán e outros colegas desenvolveron iniciativas sobranceiras que mantiveron vivo o facho da nosa identidade”. [Un artigo de Armando Requeixo]

[ENTREVISTA] LUZ PICHEL, autora de “Alen, alén”

Luz Pichel ten novo libro, un libro raro, como todo os anteriores, un poemario que supón un novo chanzo nese espazo que ensaia para reescribilo todo, e diferente. Apenas se temos exemplos dunha radicalidade como a dela na poesía actual. Luz decide situarse no lugar incómodo da fronteira e transitar sen medo as zonas de conflito, entendidas como ela mesma di, como lugar de discusión e de busca dalgunha maneira de verdade. Luz atrévese a facer entrar no poema a nosa realidade mestiza, ousa pór o dedo na chaga das violencias que constitúen a nosa identidade e tamén, e por iso mesmo, dános armas para a emancipación.

[ENTREVISTA] MARCOS NINE, director de cine

“A virxe roxa”, último filme de Marcos Nine, reconstrúe a utopía imaxinada por Aurora Rodríguez para a súa filla, a célebre Hildegart, educada para converterse en modelo de muller emancipada. Enfiando entrevistas con secuencias de películas moi diversas daqueles anos 20 e 30 a través dunha voz en off, ármase este artefacto fílmico que vén de gañar o premio Mestre Mateo ao mellor documental. [Por Fernando Redondo]

TEORÍA DA FICCIÓN, ARTE DA REALIDADE

Non hai arte sen teoría, di o tópico clásico. Da mesma maneira que non hai teoría sen arte, poderíamos retrucar. Ou mesmo que arte e teoría poden mostrarse como unha única cousa, como un continuum sen solución. Ou que a realidade sempre supera á ficción, insiste o argumentario tópico, como se a realidade fose outra cousa que unha ficción.

UN PERFIL EMIGRANTE AFASTADO DO CLIXÉ

Emigración e Galiza é un binomio inseparábel desde o século XVIII, cando os primeiros galegos marchaban a Castela ou Andalucía para traballaren como xornaleiros. Os últimos douscentos anos levaron a máis dun millón e medio de galegos e galegas a espallarse polo mundo. Lonxe de que a sangría que supón a emigración cesara, esta tense mantido máis ou menos activa ao longo dos últimos corenta anos, tanto é así que na última década Galiza xa perdeu case douscentos mil habitantes.

[REPORTAXE] VIAXE ÁS BIBLIOTECAS PÚBLICAS

Hai 12 anos, TEMPOS NOVOS dedicou unha ampla reportaxe á situación das bibliotecas públicas en Galicia. As conclusións eran desoladoras, salvando apenas dúas excepcións: a rede bibliotecaria municipal de A Coruña e o sistema bibliotecario de Oleiros. Parece oportuno volver agora sobre o tema, co obxecto de comprobar que cambiou no tempo transcorrido. [Unha reportaxe de Miguel Vázquez Freire]

[ENTREVISTA] HENRIQUE MONTEAGUDO, sociolingüista, catedrático e académico da RAG

Henrique Monteagudo Romero (Muros, 1959), académico de número da RAG, catedrático de Filoloxía galega da USC, sociolingüísta, atendeu a nosa demanda para conversar sobre a súa última obra publicada, un volume de máis de setecentas páxinas, en que verte unha parte considerable do seu saber e do seu oficio como intelectual e escritor, e sobre as tensións e o devir da lingua.

GALIPEDIA E WIKIPEDIA: OUTRO MUNDO DIXITAL É POSIBLE

Xusto este ano cúmprense os vinte anos do nacemento da Wikipedia (o 15 de xaneiro de 2001 en inglés, e o mes de agosto de 2003 en galego á Galipedia), antes de que remate o 2021 parece xusto reflexionar brevemente sobre un fenómeno cultural sen precedentes. Máis aínda se constatamos a súa ausencia de mercantilización (publicidade, cotas) e o traballo colaborativo de milleiros de voluntarios en todo o mundo. Un esforzo que actualmente se sitúa como o 13º sitio de internet máis visitado. [Un artigo de Albino Prada]

O TSUNAMI TANXUGUEIRAS NON ENCAIXA NA MARCA ESPAÑA

O sucedido en Benidorm cun xurado que forzou a sabendas -que boicoteou- a descalificación de Tanxugueiras como representante de TVE en Eurovisión, malia ter conseguido a máxima puntuación do voto popular, fai que o articulista e autor do blog libertadxxi.com o interprete como unha clara demostración de non teren asumido as elites españolas a diversidade cultural e lingüística do Estado. [Un artigo de Enrique Sáez Ponte]