Luns 20, Setembro 2021
HomeComunicación

Comunicación

A DESFACHATEZ XORNALÍSTICA (GALEGA) 6

Cando unha resposta no Un Dous Tres ofrecía dúbidas, o risoño presentador Kiko Ledgard recibía unha mensaxe de realización, adoptaba un aceno grave e anunciaba solemne: “Escoitemos a voz dos supertacañóns”. Facíase un silenzo reverencial, case relixioso, coma se soase a campaíña que na misa precede a consagración e unha voz en off profunda, omnipresente pero intuitivamente localizada no alto... [Un artigo de Xurxo Borrazás]

J.M. PÉREZ TORNERO [ENTREVISTA]

Está consensuado o nome do catedrático J.M. Pérez Tornero para que sexa quen presida RTVE. Aválao un amplo currículum profesional, académico e investigador. TEMPOS NOVOS entrevistouno hai agora un ano: ”Sen alfabetización mediática, nin unha boa educación nin unha sólida democracia”, declarou entón quen é ademais consultor en comunicación educativa e televisións públicas para diversos organismos internacionais.

A DESFACHATEZ XORNALÍSTICA (GALEGA) 5

Diciamos na primeira entrega que as plumas da Voz de Galicia proporcionan iluminacións epifánicas, froito da serendipia. O 27 de xullo, X.C. Caneiro escribía: “Disculpen a chanza, pero a clave dalgúns artigos de opinión reside en botarlle a culpa a algo ou a alguén, do que sexa: senón, para que escribimos”. Voilà. A esa lección de xornalismo, que supoñemos irónica, só lle engadiriamos un signo de interrogación ao final. En castelán, como está escrita, dous. [Un artigo de Xurxo Borrazás]

O DÍA DOS MEDIOS EN GALEGO: PARA ELES

Hai anos entendín que os científicos non só tiñamos que investigar e dar clase no ensino superior ou conferencias en congresos, senón divulgar a ciencia e que chegase a xente tanto das cidades como do rural e particularmente aos máis novos, porque é a forma de que a xente entenda o que facemos, a cantidade de cousas que aínda non sabemos e de que poidan entender mellor o mundo que nos rodea. [Un artigo de Ángel Carracedo]

A DESFACHATEZ XORNALÍSTICA (GALEGA) 4

O ego inflamado e a autoridade autoatribuída inzan na Voz de Galicia. X.L. Barreiro Rivas, sempre ameno, satírico e erudito, maniféstaos graficamente o 16 de xullo: “Durante a protorrevolución populista (2015-2020) só houbo un teórico da democracia —eu mesmo— que se mantivo fiel ao principio básico do sistema…” [Un artigo de Xurxo Borrazás]

A DESFACHATEZ XORNALÍSTICA (GALEGA) 3

Todo medio de comunicación exhibe ou disimula unha liña editorial marcada polos seus propietarios, a de La Voz de Galicia é a da burguesía neoliberal, españoleira e tradicionalista da Coruña. Non me refiro a Santiago Rey Fdez-Latorre senón aos propietarios do propio Fdez Latorre. Sen cuestionar a lexitimidade de que así sexa, a competencia entre liñas editoriais que aspiran a situar a axenda propia no centro do debate público de maneira solerme, fai que cada axenda procure desnaturalizar a suposta neutralidade das liñas editoriais rivais, expoñéndoas como o que son, ideoloxía, non información. [Un artigo de Xurxo Borrazás]

A DESFACHATEZ XORNALÍSTICA (GALEGA) 2

No cumio europeo de xullo aprobouse o paquete de axudas para facer fronte ás consecuencias da Covid-19. O 26 de xullo, Roberto Blanco Valdés publica un artigo no que ensarilla a seguinte lista de elementos léxicos: fiasco, impúdico, autobombo, monclovita, desprezo, fracaso clamoroso, corifeos, goberno Frankenstein, bestia negra, desastroso, incapacidade, desastrosa, debilitado, catastrófico, retraso, gravísimos erros, draconiano, drástico, devastadoras, vergoñento, calamidades, irresponsable, errática, estragos, males, insufrible, regodeo no engano. [Un artigo de Xurxo Borrazás]

A DESFACHATEZ XORNALÍSTICA (GALEGA) 1

Tomo parafraseado o título da esclarecedora obra de Ignacio Sánchez-Cuenca publicada en 2016, na que analizaba artigos en prensa e ensaios sobre a actualidade dun grupo de escritores españois, especialmente sobre o conflito territorial, autores aos que lles doe unha España que o procès catalán e os abertzales bascos aspiran a desmembrar. Os escritores revisados tiñan en común o seu pasado de esquerdas no tardofranquismo e a Transición, mesmo a súa adscrición a ETA ou o GRAPO, e a súa evolución cara a posicións conservadoras. [Un artigo de Xurxo Borrazás]

DOPAXE MEDIÁTICA

Algún medio de comunicación dominante tira da axenda coa que Núñez Feijóo gañou as eleccións do 2009, cando solemnizou os seus mítins cun propagandístico contrato con Galicia que consistía principalmente en sacarnos da crise económica e minguar as cifras das persoas en paro? Ningún. De facelo, caería o pano que oculta a radiografía económica que o profesor Albino Prada describe e argumenta con datos oficiais no TEMPOS NOVOS do mes pasado. En todos os principais indicadores, estamos peor que hai once anos. Malia todo, segue tendo máis alá e máis acá do Padornelo fama de gran xestor. Unha contradición que engorda na medida en que profundamos no proceso de deconstrución ou desmontaxe ao que se entregou en áreas e sectores relacionados co noso estado de benestar, o autogoberno e a democracia. Entón? Algo terá que ver a dopaxe mediática coa que se presentou ás tres convocatorias da última década. [Un artigo de Luís Álvarez Pousa]

A LIBERDADE DE PRENSA, AMEAZADA

Escribín e publiquei este artigo hai 4 anos o día en que anualmente se alude à liberdade de expresión e de prensa como un sostén imprescindible da democracia. Catro anos despois, todo o que dicía nese artigo segue tendo vigor. Nada cambiou. Pola contra, a pandemia está poñendo en carne viva todo o que eu denunciaba daquela. [Por Luís Álvarez Pousa]

A VERDADE E O XORNALISMO, EN PERIGO DE EXTINCIÓN

Temos a sensación de que todos menten. Fano os gobernos e a oposición impulsados polo electoralismo e polos desexos de manter o poder ou de acceder a el. Menten as sondaxes de opinión. E menten os medios de comunicación por razóns de mercado ou porque ceden á tentación sensacionalista. A infiltración da mentira na toma de decisións políticas, cada vez máis controladas por programas e programadores tecnodixitais, pon a democracia contra as cordas. A verdade está en perigo de extinción. E con ela o xornalismo ético, que ten precisamente na busca da verdade o que xustifica a súa existencia. [Un artigo de Luís Álvarez Pousa]

POLÍTICA E VERDADE

Comprender a novidade da actual política require un exercicio de arqueoloxía do presente. Catro textos da filósofa Hannah Arendt contribúen a esta tarefa: “Verdad y política” (1968), “La mentira en política. Reflexiones sobre los Documentos do Pentágono” (1971) en Verdad y mentira en la política (Página Indómita, Barcelona, 2017); “Las secuelas de régimen nazi: un reportaje desde Alemania” (1950), “La cosecha de tempestades” (1975) en En el presente. Ensayos políticos (Página Indómita, Barcelona, 2017). Cal é a relación entre embustes e acción política? En que tipos de mentira se patentiza? En quen depositar a esperanza? [Un artigo de Miguel A. M. Quintanar]

ANA LUISA BOUZA, socióloga

A socióloga e experta en comunicación política e xénero Ana Luísa Bouza, exmilitante do BNG e colaboradora de En Marea dende a súa asemblea fundacional, atribúelle ao portavoz desa organización, Luís Villares, un carisma crecente, e prognostica que os alcaldes da Coruña, Santiago e Ferrol faran a foto con el na campaña das municipais. Exdirectora Xeral de Igualdade, exdeputada autonómica, e afanada agora na comunicación política, cre imprescindible que os medios públicos sexan independentes do goberno, o que sería á súa vez garantía de que os privados mantivesen a raia os seus intereses económicos. Observa que “o xornalismo ten que descubrirlle á xente o que os políticos non deixan ver”.

[CRTVG] FEIJÓO MANTÉN SECUESTRADA A LEI DE 2011

“Eu non vexo a televisión galega". Con esa lacónica resposta aos xornalistas, o presidente Núñez Feijóo eludía recoñecer a rebelión que desde hai case cinco meses escenifican ante as cámaras, vestidos de loito, traballadores e traballadoras da CRTVG. Son os chamados Venres negros, que exteriorizan tanto a protesta contra a manipulación e o sectarismo político, o estigma co que naceron e medraron os medios públicos, como a angueira de rescatalos para que poidan cumprir coa misión de servizo público. É nese obxectivo precisamente no que converxen a lei de creación aprobada en 1984 e a que a reformou 27 anos máis tarde, no ano 2011. Inutilmente. [Un artigo de Carlos Montenegro]

OUTRA RTVE É POSIBLE

A toma de RTVE polo PP abortou a primavera que os medios públicos estatais viviron entre o 2006 -coa lei que os liberaba da tutela gobernamental- e o 2011. O premio Media Tenor Global TV Awards ao mellor informativo do mundo, por diante da BBC e da TF1 francesa, supuxo o recoñecemento internacional a unha forma de facer xornalismo desde unha televisión de servizo público. Coa derrogación desa lei por Rajoy, aqueles cinco anos de viño e rosas mutaron en anos de manipulación, censura e purgas de profesionais. Co descrédito social medido nas peores audiencias. Pero outra RTVE é posible. Non só recuperando aquela primavera informativa. Tamén afrontando a reforma integral da radiotelevisión pública en España. [Un artigo de Carlos Montenegro]

TODOS OS GRUPOS DA CÁMARA APOIAN OS MEDIOS EN GALEGO

Todos os grupos políticos da Cámara galega apoiaron este mércores a importancia que teñen hoxe en día os medios en galego polo seu compromiso "coa realidade e orgullo polo propio" iniciado no Rexurdimento. Foi grazas a unha declaración institución a favor da celebración do 7 de febreiro como o Día dos Medios en Galego. Unha data que lembra a saída á rúa do primeiro número de O Tío Marcos d'a Portela, hai 142 anos en Ourense.

Entrevista: Armand Mattelart

Armand Mattelart (1936) está convencido de que hoxe en día a tecnoloxía vai moito máis rápido que os cidadáns que buscan coñecer o que ocorre. Nos anos setenta deu a badalada con "Para ler ao pato Donald", onde desenmascara o imperialismo do personaxe de Disney. En rigor, canda o seu colega Dorfman, estudou a visión imperialista da industria cultural fronte aos países subdesenvolvidos. En Santiago de Compostela, onde vén de recibir a medalla de ouro da USC, o teórico belga da comunicación denuncia que cada vez quedan menos espazos onde confrontar ideas. E, respecto das novas tecnoloxías, advirte que, sendo ás veces elementos que favorecen actuacións solidarias, hai nelas “novas formas de tensión e dominación”.

I PREMIO DE XORNALISMO MANUEL LUEIRO REY

O concello de Fornelos de Montes, seguindo no seu empeño de apostar pola cultura e a lingua, convoca a I edición do Premio de Xornalismo Manuel Lueiro Rey, de artigos inéditos en galego no ámbito da denuncia social, por ser este, o do compromiso social, a liña literaria de Lueiro. A convocatoria estará aberta a partires do día 29 do presente mes e pecharase o 30 de xuño. As bases poden baixarse da web do concello: www.fornelos.com

Premio a artigos xornalísticos normalizadores do Concello de Carballo

O Concello de Carballo convoca o Premio a artigos xornalísticos normalizadores Concello de Carballo que chega á súa edición número XIII para incentivar a reflexión sobre a situación do galego e crear espazos nos medios para fomentar o uso e prestixio do noso maior ben colectivo, a lingua galega. Nesta edición o único premio incrementa incrementa a súa dotación ata os 1.250 euros e inclúe a difusión do artigo gañador nos nove medios de comunicación que colaboran co certame, TEMPOS NOVOS entre eles. O prazo de admisión de artigos inéditos está aberto até o 17 de abril de 2017 e as bases foron publicadas no BOP da Coruña do 7 de marzo.

Entrevista: Jorge Mira, físico

As súas teorías, contrarias ao cambio de fuso horario, en plena efervescencia das ideas dos que avogan por colocar Galicia en sintonía coa hora de Portugal e de Londres, teñen descolocado a máis dun. O propio presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, tenlle solicitado informalmente un contacto ao respecto. Con 48 anos, Jorge Mira, un dos físicos máis mediáticos do país, acaba de ser elixido novo membro da Real Academia Galega. E a súa entrada ten moito que ver coa elaboración dun traballo, no que se indaga como foron elixindo os galegos entre as linguas galega e castelán, segundo as circunstancias. Observa que a principios do século XX, o noventa por cento era monolingüe.